43, 2


Alina T. Midro, Beata Olchowik, Aneta Lebiedzińska, Henryk Midro
Wiedzieć więcej o zespole Pradera–Williego. Diagnostyka  135–149
To know more about the Prader–Willi syndrome. Diagnosis  135–149

Streszczenie
Zespół Pradera-Williego, wywołany zmianami funkcji genów ojcowskich położonych w regionie podcentromerowym (q11.2q13) chromosomu 15 należy do najczęściej występujących genetycznych uwarunkowań otyłości na skutek hiperfagii. Względnie częste są zaburzenia zachowania z cechami zachowań obsesyjno – kompulsyjnych wymagające niejednokrotnie interwencji psychiatry. W pracy omówiono najnowsze dane o diagnozie klinicznej i jej weryfikacji molekularnej.
Summary
Prader–Willi syndrome, induced by a function changes of paternal genes in the subcentro­metric region of the chromosome 15 (q11.2q13), is the most common genetic cause of obesity resulting from hyperphagia. Behavioural disturbancies with compulsions in which psychiatric interventions are necessary, are relatively frequently seen. In this paper we reviewed the recent data of the clinical diagnosis verified by molecular studies.
Słowa klucze: fenotyp morfologiczny, geny imprintingowe, niekodujące RNA, prognoza genetyczna, zespół Pradera–Williego
Key words: morphological and behavioural phenotype, imprinting genes, noncoding RNA, genetic prognosis, Prader–Willi syndrome

 

 
Alina T. Midro, Beata Olchowik, Aneta Lebiedzińska, Henryk Midro
Wiedzieć więcej o zespole Pradera–Williego. Opieka wielospecjalistyczna  151–166
To know more about the Prader–Willi syndrome. Multidisciplinary support  151–166

Streszczenie
Zespół Pradera–Williego, wywołany zmianami funkcji genów ojcowskich położonych z regionie podcentromerowym (q11.2q13) chromosomu 15 jest złożonym schorzeniem neurorozwojowym z charakterystyczną otyłością na skutek hiperfagii. Względnie częste są zaburzenia zachowania z cechami zachowań obsesyjno – kompulsyjnych, agresją, zaburzeniami snu i napadami gniewu (złości, wściekłości) wymagające niejednokrotnie interwencji psychiatry. W tej części pracy omówiono fenotyp behawioralny, najnowsze dane o korelacjach fenotypowo genotypowych oraz wskazano możliwości wielodyscyplinarnego wspierania dotkniętych osób i ich rodzin.
Summary
Prader–Willi syndrome, induced by a loss of function of paternal genes in the subcentrome­tric region of the chromosome 15 (q11.2q13), is a complex neurodevelopmental disorder with characteristic obesity resulting from hyperphagia. In addition behavioural disturbancies with obsessive-compulsive features, aggression, temper tantrums included, are relatively frequently seen and they often require psychiatric intervention. In this part of the paper we reviewed the recent data of behavioural phenotype the correlations of phenotype-genotype and possibilities of the multidisciplinary support for the affected persons and theirs families.
Słowa klucze: endofenotypy, fenotyp behawioralny, geny imprintingowe, niekodujące RNA, prognoza genetyczna, zespół Pradera–Williego
Key words: behavioural phenotype, endophenotypes, imprinting genes, noncoding RNA, genetic prognosis, Prader–Willi syndrome

 

 
Renata Modrzejewska, Jacek Bomba
Porównanie objawów depresji w populacji uczniów krakowskich szkół podstawowych w latach 1984 i 2001  167–174
A comparative study on depression symptoms in Cracow primary school kids in years 1984 and 2001   167–174

Streszczenie
Celem pracy jest próba ustalenia czy obraz depresji u dzieci pozostaje w związku ze zmieniającym się kontekstem społecznym na przestrzeni piętnastu lat.
Materiał: do badania depresji użyto Krakowskiego Inwentarza Depresyjnego (KID) w wersji AO „B1”. Grupę badaną stanowili 10-letni uczniowie czwartych klas krakowskich szkół podstawowych wyłonieni w 1984 r. i 2001 r. metodą losowania dwustopniowego. Do analizy włączono badanych z przesiewową diagnozą depresji. W roku 1984 była to grupa licząca 160, w 2001 r. – 200 osób.
Wyniki: analiza statystyczna wykazała istotne różnice między grupami badanych uczniów w latach 1984 i 2001 w skali zaburzeń nastroju (zmniejszenie nasilenia objawów u dziewcząt oraz zwiększenie u chłopców) oraz objawów somatycznych (nasilenie objawów u dziewcząt i zmniejszenie nasilenia objawów u chłopców). W pozostałych skalach nie stwierdzono różnic istotnych statystycznie między grupami.
Wnioski: Zmieniające się warunki społeczne mają stosunkowo niewielki wpływ na obraz objawowy depresji u dzieci w okresie preadolescencji.
Summary
Aim. The study aims to find out whether or not the image of depression in children has remained related to the changing social context within a period of fifteen years.
Method. For the depression study, version AO “B1” of the Kraków Depression Inven­tory (KID) was used. The subject group included 10-year-old fourth-form Kraków primary school students selected in 1984 and 2001 by two-stage draw. The analysis included subjects with a screening diagnosis of depression. In 1984, this was a group of 160, and in 2001–200 persons.
Results. Statistical analysis showed significant differences between the groups of pupils under study in 1984 and 2001 as far as the scale of mood disorder is concerned (a reduction in the intensity of symptoms in girls and an increase in boys) and somatic symptoms (increase of symptoms in girls and a reduction in the intensity of symptoms in boys). On other scales, no differences of statistical significance were found between the groups.
Conclusions. The changing social conditions have a relatively low effect on the sympto­matic depression image in preadolescent children.
Słowa klucze: depresja u dzieci, badania epidemiologiczne
Key words: child depression, epidemiological study


 
Renata Modrzejewska, Jacek Bomba
Porównanie obrazu depresji młodzieńczej w populacji uczniów krakowskich szkół gimnazjalnych na podstawie analizy wyników badań za pomocą inwentarza objawowego IO „B1” w latach 1984 i 2001  175–182
A comparative study on adolescent depression in the general population of junior high school adolescents in a big city based on an analysis of outcomes of 1984 and 2001 studies using the IO “B1” symptom inventory  175–182

Streszczenie
Cel: w pracy podjęto próbę ustalenia czy obraz depresji u młodzieży w środkowej fazie adolescencji jest związany z kontekstem społecznym dorastania.
Materiał: do badania depresji użyto Krakowskiego Inwentarza Depresyjnego (KID) w wersji IO „B1” . Grupę badaną stanowili 13-letni uczniowie w latach 1984 siódmych klas szkół podstawowych a w 2001 roku pierwszych klas szkół gimnazjalnych wyłonieni metodą losowania dwustopniowego. W analizie uwzględniono wyniki badanych  z przesiewową diagnozą depresji. W roku 1984 była to grupa licząca 150, w 2001 r. – 388 uczniów.
Wyniki: analiza statystyczna wykazała istotny wzrost objawów autodestrukcyjnych w populacji z 2001 roku w porównaniu z populacją z roku 1984 (w większym stopniu u dziewcząt niż u chłopców). Dziewczęta w obu populacjach prezentowały bardziej nasilone objawy zaburzeń nastroju, lęku i objawy somatyczne, zaś w grupie chłopców dotyczyło to objawów zaburzeń napędu.
Wnioski: zmieniające się warunki społeczne mają wpływ na obraz objawowy depresji u młodzieży. Zmiana ta wyraża się eksternalizacją w zachowaniach autodestrukcyjnych i nasilaniem się objawów depresyjnych w grupie chłopców w 2001 roku.
Summary
Aim. This study describes an attempt at finding out whether or not the adolescent depression image in the mid-adolescent phase is related to the social context of adolescence.
Method. For the depression study, version IO “B1” of the Kraków Depression Inventory (KID) was used. The subject group included 13-year-old seventh-form primary school students in 1984 and first-form junior high school students in 2001, selected using two-stage draw. The analysis allowed for the outcomes of subjects with a screening diagnosis of depression. In 1984, the group comprised 150, and in 2001 – 388 students.
Results. Statistical analysis revealed a significant increase in self-destructive symptoms in the 2001 population compared with the 1984 population (to a greater extent in girls than in boys). Girls in both populations displayed more intensified symptoms of mood disorder, anxiety and somatic symptoms, whereas in the boys’ group, it was related to drive disorder symptoms.
Conclusions. The changing social conditions affect the symptomatic depression image in adolescents. This change manifests itself in an externalization in self-destructive behaviours and an increase in depressive symptoms in the 2001 boys group.
Słowa klucze: depresja u młodzieży, epidemiologia zaburzeń psychicznych u młodzieży
Key words: adolescent depression, epidemiology of mental disorders in adolescence


 
Dorota Stasik, Oliver Tucha, Lara Tucha, Susanne Walitza, Klaus W. Lange
Funkcje grafomotoryczne u dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD)  183–192
Graphomotor functions in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)  183–192

Streszczenie
Obecny artykuł jest przeglądem badań nad funkcją grafomomotoryczną (pisaniem) u dzieci z ADHD oraz zmianami, jakie zachodzą zarówno w jakościowych jak i ilościowych aspektach pisma w wyniku zastosowania farmakoterapii stymulującej (metylofenidatu). Artykuł ten wskazuje na związki pomiędzy uwagą a realizacją funkcji grafomotorycznej u dzieci z ADHD podczas leczenia metylofenidatem. Porównanie ruchów wykonywanych podczas pisania w trakcie leczenia metylofenidatem oraz w czasie odstawienia leku pokazało, iż farmakoterapia przyczynia się do poprawy jakościowych aspektów pisma, ale powoduje pogorszenie jego płynności mierzonej w czasie analizy kinematycznej. Liczne badania pokazały, iż dzieci z ADHD przejawiają zaburzenia w zakresie funkcjonowania uwagi. Farmakoterapia metylofenidatem skutkuje poprawą różnych komponentów tej funkcji. Zwiększoną w ten sposób wydajność uwagi dzieci z ADHD mogą wykorzystywać do koncentracji na zadaniu (pisanie), które jest niezależne od świadomej kontroli i może być przez nią zaburzone.
Summary
The present article is a review of studies concerning graphomotor functions (handwriting) in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and the stimulant-induced (methylphenidate) alterations of both qualitative and quantitative aspects of handwriting. This review indicates an interaction between attentional functions and handwriting in ADHD children treated with methylphenidate. The comparison of writing movements of children on and off methylphenidate revealed that medication resulted in improved handwriting. Howe­ver, kinematic analysis showed a deterioration in handwriting fluency on methylphenidate. A number of studies have demonstrated that children with ADHD display deficits regarding attentional functions. Treatment with methylphenidate has been shown to induce improvements of various attentional functions. Children with ADHD may use their increased attentional capacities to focus on skills (e.g. handwriting) that are independent of conscious control or may even be disturbed by attention.
Słowa klucze: ADHD, sprawność grafomotoryczna, metylofenidat
Key words: ADHD, graphomotor functions, methylphenidate

 


Adam Wichniak, Elżbieta Waliniowska, Aleksandra Wierzbicka, Krystyna Czasak, Iwona Musińska, Eugenia Szatkowska, Wojciech Jernajczyk, Marek Jarema
Jakość snu i senność w ciągu dnia w zaburzeniachpsychotycznych z kręgu schizofrenii w trakcie leczenialekami przeciwpsychotycznymi  193–202
Sleep quality and daytime sleepiness in schizophrenia spectrumdisorders during antipsychotic treatment  193–202

Streszczenie
Cel. Zaburzenia snu i nadmierna senność w ciągu dnia są częstymi problemami napotykanymi w leczeniu chorych na schizofrenię. Celem badania była ocena jakości snu oraz senności w ciągu dnia u pacjentów hospitalizowanych z powodu zaburzeń z grupy schizofrenii w okresie bezpośrednio poprzedzającym zakończenie hospitalizacji.
Metoda. Zbadano 62 pacjentów otrzymujących leczenie przeciwpsychotyczne (20 K/ 42 M; śr. wiek 25,7 ± 3,5). Wykonano test utrzymania uwagi (test zegara Mackwortha) oraz skale oceny: jakości snu (Ateńska skala bezsenności - AIS), senności w ciągu dnia (skala senności Epworth - ESS), ogólnego wrażenia klinicznego (skala CGI), działań ubocznych leków (skala UKU), objawów psychopatologicznych (skala PANSS) i depresji (skala Calgary).
Wyniki. Uczucie nadmiernej senności w związku z leczeniem stwierdzono w skali UKU aż u 58% pacjentów. To subiektywne odczucie pacjentów nie znajdowało jednak potwierdzenia w rozkładzie wyników standaryzowanych metod oceny senności. W skali ESS odsetek pacjentów z nadmierną sennością wynosił 20%. W teście utrzymania uwagi zaburzenia uwagi stwierdzono u 32% pacjentów.
Wnioski. Odczuwanie nadmiernej senności w ciągu dnia jest częste u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi. Zastosowanie standaryzowanych skal oceny senności i jakości snu umożliwia weryfikację skarg pacjentów zgłaszających nadmierną senność. Nadmierną senność wynikającą z niedoboru lub zaburzonego snu należy różnicować z sedacją wynikającą z leczenia farmakologicznego oraz zmęczeniem wynikającym ze stanu psychicznego i somatycznego pacjenta.
Summary
Aim. Patients with schizophrenia frequently report disturbed sleep and excessive daytime sleepiness. In this study the sleep quality and daytime sleepiness of patients hospitalized due to psychotic disorders was assessed shortly before the discharge from the hospital.
Method. 62 patients treated with antipsychotics (20 F/ 42 M, mean age 25.7 ± 3.5) were examined. The patients performed a vigilance task (Mackworth clock test), clinical scales were used for the assessment of: sleep quality (Athens insomnia scale – AIS), daytime sleepiness (Epworth sleepiness scale – ESS), clinical global impression (CGI scale), drug side effects (UKU scale), psychopathology and depressive symptoms (PANSS and CDSS scales).
Results. Excessive daytime sleepiness (EDS) was reported in the UKU scale in 58% of the patients. This subjective sensation of EDS was not reflected in the results of the standardized methods for the assessment of EDS. In the ESS scale EDS was found in 20% of the patients. A disturbed vigilance was found in the vigilance task in 32% of the patients.
Conclusion. Subjective feeling of EDS is common in patients treated with antipsychotics. The ESS scale allows to verify the patients’ claims. EDS resulting from disturbed or shortened sleep, should be differentiated from sedation resulting from pharmacological treatment and fatigue that may be related to somatic or mental disorders.
Słowa klucze: schizofrenia, leczenie przeciwpsychotyczne, sen, nadmierna senność
Key words: schizophrenia, antipsychotic treatment, sleep, excessive daytime sleepiness


 
Sławomir Murawiec, Bogdan Krzystoszek
Interpretacja ustępowania omamów słuchowych przez chorego z przewlekłą schizofrenią – opis przypadku  203–212
Interpretations of hallucinations resolution by patient with chronic schizophrenia – case report  203–212

Streszczenie
Cel: celem doniesienia jest analiza leczenia objawów psychotycznych z punktu widzenia teorii psychozy jako stanu zaburzonego uwydatniania znaczeń. Według tej teorii zarówno kształtowanie się jak i leczenie psychozy mogą być rozpatrywane w dwóch wzajemnie powiązanych wymiarach: neurobiologicznym nadaktwyności dopaminergicznej i subiektywnym zaburzonego uwydatniania znaczeń.
Metoda: dokonano opisu pacjenta z przewlekłą schizofrenią, który samodzielnie modyfikował własne leczenie farmakologiczne zmieniając w ten sposób nasilenie odczuwanych omamów słuchowych. Obecność omamów pacjent interpretował w okresie psychozy jako wyraz kontaktu z „małżonką”. Zmiany nasilenie omamów wynikające z modyfikacji leczenia interpretował jako wyraz zbliżania się i oddalania postaci „małżonki”, w kategoriach wizyty tej postaci w niebie lub jej powrotu do pacjenta.
Wyniki: Pojawianiu się, ustępowaniu i zmianom nasilenia odczuwanych omamów słuchowych towarzyszy psychologiczna interpretacja tych subiektywnie spostrzeganych zmian.
Wnioski: Interpretacje pojawiające się po ustąpieniu aktywnych objawów psychozy mogą być dziwaczne i nieprawdopodobne, są jednak kognitywnymi wyjaśnieniami, a nie psychotycznymi urojeniami.
Summary
Aim. The aim of this case description is the analysis of psychotic symptoms resolution in the context of theory of psychosis as a state of aberrant salience. According to that theory both formation and treatment of psychotic symptoms can be seen in two interconnected dimensions: neurobiological perspective of dopamine hyperactivity and subjective perspective of excessive salience.
Method. The case of a patient with chronic schizophrenia with predominant auditory hallucinations is described. The patient changed the doses of the medications according to his own will several times. The presence and disappearance of hallucinations was interpreted by him. The presence of “voices” was interpreted by him as a presence of his psychotic “spouse”. The disappearance of hallucinations was interpreted by him as a visit of the “spouse” in the heaven. He interpreted the recurrence of “voices” as the reunion with his “spouse”˝.
Results. Formation, resolution as well as fluctuations of intensity of hallucinations are subjectively interpreted by the patient.
Conclusions. This interpretations after disappearance of psychotic symptoms even if they are bizarre and impossible to occur are cognitive explanations but not delusions.
Słowa klucze: schizofrenia, farmakoterapia, aspekty subiektywne
Key words: schizophrenia, pharmacotherapy, subjective aspects

 

 
Sławomir Murawiec
Psychodynamiczna psychofarmakologia w praktyce – możliwości interpretacji działań niepożądanych farmakoterapii. Opis przypadku  213–222
Psychodynamic psychopharmacology in clinical practice – interpretations of adverse events of pharmacotherapy. Case report  213–222

Streszczenie
Wstęp: Psychodynamiczna psychofarmakologia oferuje możliwości zastosowania psychodynamicznego myślenia i interpretacji w przebiegu farmakoterapii zaburzeń psychicznych. Może to być pomocne w zwiększeniu skuteczności leczenia i rozwiązywaniu trudności w jego trakcie.
Metoda: Opisano pacjentkę po przebytym epizodzie psychotycznym, która w trakcie leczenia kwetiapiną zgłaszała działania niepożądane (przyrost masy ciała, senność). Te działania niepożądane, chociaż typowe dla kwetiapiny, wynikały także z problemów emocjonalnych pacjentki i ulegały modyfikacji pod wpływem interpretacji psychodynamicznej. Pod zaprzestaniu przyjmowania kwetiapiny zmieniło się zachowanie i sposoby radzenia sobie pacjentki ze stresem i z separacją od matki, co mogło wynikać z braku biologicznego działania leku.
Wyniki:  W niektórych przypadkach działania niepożądane farmakoterapii nie wynikają wyłącznie z biologicznego efektu leku, lecz są uwarunkowane wielorako, w tym psychodynamicznie i mogą być modyfikowane na drodze interwencji psychologicznej.
Wnioski: psychodynamiczna psychofarmakoterapia może stanowić użyteczne narzędzie pogłębionego rozumienia skarg pacjenta i zjawisk występujących w toku leczenia zaburzeń psychicznych.
Summary
Introduction. Psychodynamic psychopharmacology offers possibility of implementation of psychodynamic thinking and interpretations in the process of pharmacotherapy of mental disorders. It can be helpful in improving results of treatment and solving difficulties in it’s course.
Method. The case report of a female patient after psychotic episode is presented. Dur­ing the treatment with quetiapine the patient presented complains about adverse effects like weight gain and somnolence. These symptoms (at least partially) resulted from her emotional problems and changed after psychodynamic interpretation. After stopping the medication the patient’s reactions to stress and process of separation from her mother changed dramatically. It was probably due to the discontinuation of medication.
Results. In some cases adverse events of medication have not only biological but also emotional roots. If properly recognized they can be interpreted and changed by psychological tools.
Conclusions. Psychodynamic psychopharmacology can be useful in deeper understanding and solving problems in the process of pharmacotherapy of mental disorders.
Słowa klucze: farmakoterapia, psychoanaliza, leki przeciwpsychotyczne, działania niepożą­dane, interpretacja
Key words: pharmacotherapy, psychoanalysis, antipsychotics, adverse events, interpretation

 

 
Monika Szewczuk-Bogusławska, Joanna Suchecka-Bembnista, Elżbieta Trypka
Choroba zakaźna czy reakcja alergiczna na karbamazepinę? Trudności diagnostyczne  223–233
Infection or allergic reaction to carbamazepine? Diagnostic complications  223–233

Streszczenie
W artykule przedstawiono przypadek kliniczny pacjentki z rozpoznaniem zaburzeń osobowości typu borderline, u której podczas stosowania karbamazepiny wystąpiły objawy sugerujące infekcję górnych dróg oddechowych, ewoluujące w kierunku objawów alergicznych, a następnie objawów imitujących odrę i świnkę. Pacjentka była z tego powodu hospitalizowana przez 14 dni, początkowo na oddziale chorób zakaźnych, z którego przekazana została do dalszej diagnostyki do oddziału dermatologicznego. Polimorfizm objawów budził wątpliwości diagnostyczne zarówno wśród lekarzy psychiatrów jak i specjalistów chorób zakaźnych i dermatologów. W opisie przypadku przedstawiono dokładny przebieg choroby, proces diagnostyczny z wynikami badań laboratoryjnych, a także analizę związku obserwowanych objawów ze stosowanym leczeniem, podjęto także próbę zaklasyfikowania obserwowanej reakcji.
Summary
The paper presents the case report of a patient diagnosed with borderline personality dis­order, treated with carbamazepine. During the treatment symptoms of the infection of upper respiratory tract appeared, which evolved to allergic symptoms and then to morbilli-like and mumps-like symptoms. The patient was hospitalized due to this disorder for two weeks, in the beginning on an isolation ward and then was diagnosed and treated on a dermatological ward. The diagnosis of the disorder was doubtful due to polymorphic symptoms and their evolution. Detailed course of the disease, diagnostic process and laboratory results were presented in the case report. The authors also attempt to classify these symptoms and to analyse the relationship between the observed symptoms and drugs used during the treatment.
Słowa klucze: karbamazepina, objawy niepożądane, reakcja alergiczna
Key words: carbamazepine, adverse events, allergic reaction

 


Katarzyna Opuchlik, Magdalena Wrzesińska, Józef Kocur
Ocena poziomu stylów radzenia sobie ze stresem i poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia u osób z chorobą niedokrwienną serca i nadciśnieniem tętniczym  235–245
The assessment of the level of coping style and health locus of control in patients with coronary heart disease and hypertension  235–245

Streszczenie
Cel badań: Ocena poziomu stylów radzenia sobie ze stresem oraz poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia u osób z chorobą niedokrwienną serca i nadciśnieniem tętniczym.
Metoda: Badaniami objęto 112 osób (81 mężczyzn i 31 kobiet) w wieku 35-65 lat. W badaniu uczestniczyły dwie grupy pacjentów, tj. ze współistniejącą chorobą wieńcową i nadciśnieniem tętniczym oraz z nadciśnieniem tętniczym z wykluczeniem innych jednostek chorobowych.
W pracy wykorzystano kwestionariusz CISS oraz Wielowymiarową Skalę Umiejscowienia Kontroli Zdrowia MHLC.
Wyniki: Pacjenci z obu grup najczęściej radzili sobie ze stresem w sposób zadaniowy. Ujawniono istotne zróżnicowanie wyników w zależności od badanej grupy w zakresie zewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia (t= 2,113; p<0,05); osoby ze współwystępującą chorobą wieńcową i nadciśnieniem tętniczym wykazywały silniejsze przekonanie, że ich stan zdrowia zależy od wpływu innych osób.
Wnioski: Pacjenci z rozpoznaniem choroby wieńcowej i nadciśnienia tętniczego najczęściej radzą sobie ze stresem w sposób zadaniowy. Chorzy z nadciśnieniem tętniczym bez chorób współistniejących przejawiają tendencję do wewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia. Chorzy z chorobą niedokrwienną serca i współistniejącym nadciśnieniem tętniczym przejawiają tendencję do zewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia-inni.
Summary
Aim. The assessment of the level of coping style and health locus of control in patients with coronary heart disease and hypertension.
Method. The sample studied consisted of 112 patients (81 M, 31 F) at the age of 35–65 years. Two groups participated in the study; first with coronary heart disease and hypertension and second with hypertension without other diseases. The Coping Inventory for Stressful Situation and Multidimensional Health Locus of Control Scale were used in the study.
Results. Two groups of patients used the most frequent task-oriented coping style. The significant differences were seen between groups in the external health locus of control (t = 2.113; p < 0.05); patients with coronary heart disease and hypertension revealed the strongest conviction that their health depended on other people.
Conclusion. Patients with coronary heart disease and hypertension choose the task-oriented coping style. Patients with hypertension declare for internal health locus of control. Patients with coronary heart disease and hypertension declare for external locus of control.
Słowa klucze: choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, stres, umiejscowienie kontroli zdrowia
Key words: coronary heart disease, hypertension, stress, health locus of control

 

OMÓWIENIA I KOMUNIKATY
 

ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP