45, 5

PSYCHIATRIA POLSKA 2011; VOL. 45, NR. 5


 

NEW! READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English - see below French - click here German - click here Russian - click here


 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 643–652

 

Beata Kasperek-Zimowska, Małgorzata Chądzyńska

Poczucie koherencji i style radzenia sobie ze stresem wśród rodziców dorosłych dzieci z rozpoznaniem schizofrenii

Sense of coherence and coping styles among parents of adult children with schizophrenia

Streszczenie

Cel. Celem niniejszych badań była odpowiedź na pytanie czy poczucie koherencji i style radzenia sobie ze stresem łączą się w grupie rodziców opiekujących się dorosłymi dziećmi z rozpoznaniem schizofrenii.

Metoda. Zbadano 50 rodziców osób chorych. W tym 38 matek i 12 ojców. Pacjenci mieli rozpoznanie z kręgu schizofrenii zgodne z kryteriami ICD-10. Zestaw kwestionariuszy wypełniali rodzice. Zastosowano Kwestionariusz SOC, CISS oraz dwa kwestionariusze demograficzne.

Wyniki. Poczucie koherencji oraz sposoby radzenia sobie ze stresem współwystępują w grupie badanych rodziców. Poczucie koherencji jest pozytywnie związane z nasileniem stylu problemowego (r = 0,609; pv<0,001), a negatywnie z pozostałymi stylami radzenia sobie ze stresem. Ponadto styl zadaniowy jest wprost proporcjonalny do poczucia sensowności. Styl emocjonalny radzenia sobie ze stresem koreluje negatywnie z poczuciem koherencji.

Wnioski

1. W grupie rodziców poczucie koherencji łączy się ze stylem radzenia sobie ze stresem skoncentrowanym na rozwiązywaniu problemów.

2. Poczucie koherencji negatywnie koreluje ze stylem emocjonalnym oraz unikowym.

3. W badanej grupie statystycznym opiekunem jest najczęściej samotna matka w wieku około 60 lat z wykształceniem średnim opiekująca się najczęściej synem w wieku około 35 lat z wykształceniem średnim z rozpoznaniem schizofrenii.

Summary

Aim. The aim of the research was an answer to the question if sense of coherence correlates with coping styles among parents looking after adult children with schizophrenia.

Methods. 50 parents (38 mothers and 12 fathers) at age 46-84 (mean: 60) were examined. SOC-29 and CISS questionnaires were used to diagnose traits of sense of coherence and coping styles.

Results. Coping style focused on problems was the most frequent one in the examined group. Sense of coherence and coping styles correlate among those in the investigated group.

Conclusions. There is a correlation between sense of coherence and coping styles in the group of parents with adult children with schizophrenia. There is also a view of a statistical carer who is the mother aged about 60 years looking after the son aged 35 years diagnosed with schizophrenia.

Słowa klucze: poczucie koherencji, style radzenia sobie ze stresem, rodzice, schizofrenia

Key words: sense of coherence, coping styles, parents, schizophrenia

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 653–670

 

 

Bernadetta Izydorczyk

Psychologiczny profil cech ja cielesnego u młodych kobiet polskich – analiza porównawcza struktury ja cielesnego u kobiet chorych na zaburzenia odżywiania się i zaburzenia psychotyczne

Psychological profile of bodily self features of young Polish women – comparative analysis of bodily self structure of woman with eating disorders and psychosis

Streszczenie

Cel: próba sporządzenia psychologicznej diagnozy różnicowej konfiguracji struktury ja cielesnego u wybranej grupy 120 młodych polskich kobiet, chorych na zaburzenia odżywiania(anoreksję i bulimię psychiczną) i psychozy schizofreniczne.

Materiał i metody: W badaniach zastosowano zarówno metodę kwestionariuszową tj. Kwestionariusz Zaburzeń Odżywiania się EDI D. Garnera, Kwestionariusz Oceny Zadowolenia z Ciała, T. Thompsona, jak metodę projekcyjną (tj. Test Figur Thompsona, rysunek tematyczny: „obraz ciała”). Badaniami objęto 120 kobiety w wieku 20-26 lat.

Wyniki: Statystyczna analiza wyników (analiza skupień metodą k-średnich) wskazała na istnienie w badanej populacji pięciu głównych klasterów(typów) kobiet, ujawniających zróżnicowaną konstelację ja cielesnego. Pozwoliło to na sporządzenie psychologicznego profilu cech tychże typów.

Wnioski: Sporządzanie profilów konfiguracji składowych struktury ja cielesnego może zróżnicować i ukierunkować psychologiczny proces diagnozy i terapii psychologicznej tej grupy chorych kobiet.

Summary

Aim. The aim of the study was psychological diagnosis of body self structure in Polish group of women (120 young women) suffering from eating disorders (anorexia and bulimia nervosa) and schizophrenic psychosis.

Method. The authoress used the following method: Eating Disorder Inventory EDI D.Garner, Satisfaction of Body Questionnaire T.Thompson and projection methods: Thompson’s Figures Test and drawing test “body image”. 120 women in age 20–26 took part in the study.

Results. Conducted statistical analysis (focussing analysis) indicated the presence of five main clusters (types) of women who expose a variety self bodily constellation. It allowed to form psychological profile of the features of these types.

Conclusions. Preparation of bodily structure’s psychological profile can diversify and direct the psychological diagnosis process and psychological therapy of this group suffering women.

Słowa klucze: ja cielesne, zaburzenia odżywiania się, schizofrenia

Key words: bodily self, eating disorders, schizophrenic psychosis

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 671–682

 

 

Anna Brytek-Matera

Postawy wobec ciała a obraz samych siebie u kobiet z zaburzeniami odżywiania się. Badania na gruncie teorii rozbieżności Ja – Edwarda Tory Higginsa

Body attitudes and self-representation in women with eating disorders. Research based on Edward Tory Higgins’ self-discrepancy theory

Streszczenie

Cel: Celem badania była analiza zależności pomiędzy negatywnymi postawami wobec własnego ciała a komponentami obrazu siebie u kobiet z jadłowstrętem i bulimią psychiczną.

Materiał i metody: Przebadano 33 pacjentki z jadłowstrętem psychicznym, 38 pacjentek z bulimią psychiczną oraz 40 kobiet bez diagnozy zaburzeń odżywiania. W badaniach wykorzystano Figure Rating Scale (Stunkard i wsp., 1983) - obrazkowy test zawierający dziewięć sylwetek zróżnicowanych pod względem wielkości masy ciała oraz kwestionariusz badania postaw względem ciała Body Attitude Test (Probst i wsp., 1995).

Wyniki: Pomiędzy trzema badanymi grupami wystąpiły różnice istotne statystycznie dotyczące Ja idealnego, Ja powinnościowego, rozbieżności Ja o charakterze życzeniowym, rozbieżności Ja o charakterze powinnościowym, negatywnego oszacowania wymiarów ciała, braku zażyłości z własnym ciałem oraz ogólnego niezadowolenia z ciała. W obydwu badanych grupach klinicznych wystąpiły zależności pomiędzy negatywnym oszacowaniem wymiarów własnego ciała a rozbieżnością Ja pomiędzy realną i idealną koncepcją siebie oraz rozbieżnością Ja w zakresie Ja realnego i Ja powinnościowego.

Wnioski: Jadłowstręt i bulimia psychiczna są powiązane z rozbieżnościami pomiędzy stanami Ja, jak i również z zaburzonymi postawami wobec własnego ciała.

Summary

Aim. The purpose was to evaluate the relationship between negative body-related attitudes and self-representation among patients with anorexia and bulimia nervosa.

Method. A sample of 33 female anorexic, 38 female bulimic and 40 female students without eating disorders participated in present study. We used The Figure Rating Scale (Stunkard et al., 1983) and the Body Attitude Test (Probst et al., 1995).

Results. The results showed that there are statistically significant differences in the ideal self, the ought self, actual-ideal discrepancy, actual-ought discrepancy, negative appreciation of body size, lack of familiarity with one’s own body and general body dissatisfaction in the three examined groups. The results also indicate that the negative appreciation of body size and general body dissatisfaction are associated with actual-ideal discrepancy and actual-ought discrepancy in both groups of eating disordered patients.

Conclusion. Anorexia and bulimia nervosa are related to self-discrepancies as well as negative body-related attitudes.

Słowa klucze: obraz siebie, obraz ciała, zaburzenia odżywiania się

Key words: self-representation, body image, eating disorders

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 683–692

 

 

Agnieszka Lelek, Barbara Bętkowska-Korpała, Marcin Jabłoński

Lęk a obraz własnego ciała u kobiet dorastających w rodzinie z problemem uzależnienia

Anxiety and body image among women growing up in families with addiction problem

Streszczenie

Cel: Celem badania była analiza związku obrazu własnego ciała z objawami lęku i odczuwaniem dyskomfortu u kobiet dorastających w rodzinie z problemem alkoholowym.

Metoda: Grupę 61 kobiet (śr. wieku 27 lat) zbadano kwestionariuszem „Ja cielesne” oraz testem osobowości MMPI-2, gdzie analizowano wyniki dla skali 7 (Pt). Wszystkie badane kobiety uczestniczyły w programie psychoterapii ukierunkowanej na problemy wynikające z dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym.

Rezultaty: Wykazano ujemną, istotną statystycznie korelację (p<0,05) pomiędzy wynikami w skali 7 (Pt) a wynikami w skalach: Akceptacja cielesności (r=-0,44), Stosunek do jedzenia (r = -0,3), Eksponowanie kobiecości (r = -0,28), Przeżywanie intymności (r = -0,27).

Wnioski: Badanie wykazało, że zaburzony obraz własnego ciała związany jest z objawami opisywanymi przez skalę 7 (Pt) czyli skłonnością do reagowania lękiem, zamartwianiem się, silniejszym dyskomfortem w sytuacjach społecznych, obawą przed odrzuceniem, a także większą trudnością w nawiązywaniu relacji interpersonalnych, mniejszą wiarą we własne możliwości, większym perfekcjonizmem i sztywnością w zachowaniu. Istotnym czynnikiem podwyższającym efektywność pracy terapeutycznej w badanej grupie kobiet może okazać się próba integracji doświadczania siebie zarówno w sferze doznań cielesnych, doświadczanych emocji, jak i funkcjonujących schematów poznawczych.

Summary

Aim. The aim of the study was to analyse the correlation between body image and anxiety symptoms as well as psychological discomfort experienced by women growing up in alcoholic families.

Method. The group of 61 women (27 years old on average) was surveyed with Body Self Questionnaire and MMPI-2 personality test questionnaires and the results were measured on Scale 7 (Pt). All the participants also attended psychotherapy sessions focused on disorders resulting from growing up in families with alcohol problems.

Results. The analysis showed negative correlation ( p<0.05) between the results of Scale 7 (Pt) and one’s body acceptance (r=-0.44), attitude to eating (r=-0.3), femininity disclosure (r=-0.28)and the experience of intimate relations (r=-0.27).

Conclusions. The study showed that disordered body image is related to the symptoms described by Scale 7 (Pt): tendency to react with fear, worriment, stronger discomfort in social situations, fear of rejection, difficulties in interpersonal relations, poor self-confidence as well as perfectionism and tensed behaviour. A crucial factor that could improve the effectiveness of therapies for women from alcoholic families appears to be an attempt to combine the experience of oneself in physical and emotional spheres, as well as functioning cognitive schemes.

Słowa klucze: obraz własnego ciała, DDA, lęk, dyskomfort psychiczny

Key words: body image, ACOAs, anxiety, psychological discomfort

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 693–702

 

 

Grzegorz Iniewicz, Karolina Dziekan, Dominika Wiśniewska, Agnieszka Czuszkiewicz

Wzory przywiązania i lęk u adolescentów z diagnozą zaburzeń zachowania i emocji

Attachment patterns and anxiety in adolescents suffering from mixed disorders of conduct and emotions

Streszczenie

Cel: W artykule zaprezentowane zostały badania dotyczące wzorów przywiązania i lęku u adolescentów z diagnozą mieszanych zaburzeń zachowania i emocji.

Metoda: Obydwie grupy, zarówno kliniczna jak i kontrolna były badane kwestionariuszem Parental Bonding Instrument oraz STAI. Pierwszy z nich bada style rodzicielskiego przywiązania w percepcji nastolatków. Składa się on z dwóch skal: opieka i kontrola. Drugi kwestionariusz mierzy poziom lęku jako stanu i jako cechy.

Wyniki: Badania pokazały, że adolescenci z grupy klinicznej odbierają swoich rodziców jako mniej opiekuńczych w porównaniu z grupą kontrolną. Stwierdzono u nich również wyższy poziom lęku, zarówno jako stanu jak i cechy.

Wnioski: Podstawowy wniosek, który można wysunąć dotyczy różnic pomiędzy grupami w funkcjonowaniu rodziny – adolescenci z grupy klinicznej odbierają swoich rodziców jako mniej opiekuńczych, co może wpływać na pojawianie się zachowań, których celem doświadczenie większego poczucia bezpieczeństwa.

Summary

Aim. The paper presents results of research concerning attachment patterns and anxiety in adolescents suffering from mixed disorders of conduct and emotions.

Method. Both clinical and control group completed the Parental Bonding Instrument and State-Trait Anxiety Inventory. The first questionnaire measures parental style as perceived by the child, it consists of two scales: care and control. The second one the temporary condition of “state anxiety” and the more general and long-standing quality of “trait anxiety”.

Results. The study revealed that adolescents from the clinical group perceive their parents as less protective than the control. Adolescents from the clinical group revealed also a higher level of anxiety, both as a state and as a trait.

Conclusions. The basic conclusion is that there are differences between groups in family functioning – adolescents from the clinical group received less protection from parents, which may influence their behaviours aimed at providing them more safety.

Słowa klucze: zaburzenia zachowania i emocji, przywiązanie, lęk jako stan, lęk jako cecha

Key words: mixed disorders of conduct and emotions, attachment, state anxiety, trait anxiety

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 703–711

 

 

Grzegorz Iniewicz, Dominika Wiśniewska, Karolina Dziekan, Agnieszka Czuszkiewicz

Wzory przywiązania i zachowania agresywne wśród młodzieży z diagnozą zaburzeń zachowania i emocji

Attachment patterns and aggressive behaviours in adolescents suffering from mixed disorders of conduct and emotions

Streszczenie

Cel: W artykule zaprezentowane zostały badania dotyczące wzorów przywiązania i zachowań agresywnych u adolescentów z diagnozą mieszanych zaburzeń zachowania i emocji.

Metoda: Obydwie grupy, zarówno kliniczna jak i kontrolna były badane kwestionariuszem Parental Bonding Instrument oraz Kwestionariusz „Nastroje i humory”, polską adaptacją Buss-Durkee Inventory. Pierwszy z nich bada style rodzicielskiego przywiązania w percepcji nastolatków. Składa się on z dwóch skal: opieka i kontrola. Drugi kwestionariusz mierzy natężenie agresji w różnych jej formach.

Wyniki: Badania pokazały, że adolescenci z grupy klinicznej odbierają swoich rodziców jako mniej opiekuńczych w porównaniu z grupą kontrolną. Badania ujawniły ponadto słabe zależności pomiędzy więziami z rodzicami i zachowaniami agresywnymi.

Wnioski: Podstawowy wniosek, który można wysunąć dotyczy różnic pomiędzy grupami w funkcjonowaniu rodziny – adolescenci z grupy klinicznej odbierają swoich rodziców jako mniej opiekuńczych, co może wpływać na pojawianie się zachowań, których celem doświadczenie większego poczucia bezpieczeństwa. Ponadto wyniki mogą sugerować, iż w przypadku badań zachowań agresywnych u młodzieży należałoby w znacznie większym stopniu brać pod uwagę inne, pozarodzinne relacje w których pozostają.

Summary

Aim. The paper presents results of research concerning attachment patterns and aggressive behaviours in adolescents suffering from mixed disorders of conduct and emotions.

Method. Both the clinical and the control group completed Parental Bonding Instrument and Polish version of Buss-Durkee Inventory. The first questionnaire measures parental style as perceived by the child, it consists of two scales: care and control. The second one measures some dimensions of aggression.

Results. The study revealed that adolescents from the clinical group perceive their parents as less protective than the control. It showed very weak relations between relations with the parents and expression of aggression. These results are discussed.

Conclusions. The basic conclusion is that there are differences between groups in family functioning – adolescents from the clinical group received less protection from their parents what may influence their behaviours aimed at providing them more safety. Results concerning the relation between family relations and aggression indicate that future research must take into consideration other social relations of adolescents.

Słowa klucze: zaburzenia zachowania i emocji, przywiązanie, agresja

Key words: mixed disorders of conduct and emotions, attachment, aggression

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 713–722

 

 

Małgorzata Szkup-Jabłońska, Beata Karakiewicz, Elżbieta Grochans, Anna Jurczak, Liliana Zaremba-Pechmann, Iwona Rotter, Grażyna Nowak-Starz, Jerzy Samochowiec

Wpływ poziomu ołowiu we krwi na powstawanie utrudnień w funkcjonowaniu społecznym dzieci z zaburzeniami zachowania

The effects of lead level in the blood on social functioning in children with developmental disabilities

Streszczenie

Cel: Celem pracy była ocena zależności pomiędzy poziomem ołowiu we krwi dzieci a powstawaniem zaburzeń funkcjonowania społecznego.

Metoda: U każdego dziecka oznaczono poziom ołowiu we krwi, a następnie oceniono wpływ tej metalotoksyny na zachowanie dziecka. Do oceny funkcjonowania dziecka wykorzystano kwestionariusze oceny relacji rodzinnych (Kwestionariuszy do Oceny Rodziny autorstwa Manfreda Cierpki) oraz profilu zdrowotnego (Children's Health Questionnaire Parent Form-28).

Wyniki: Analiza statystyczna wykazała istnienie istotnej statystycznie zależności pomiędzy zawartością ołowiu we krwi dziecka a możliwościami sprostania oczekiwaniom społecznym (p = 0,018), nawiązywania relacji afektywnych przez dziecko (p = 0,046), nerwowością (p = 0,024) oraz niższą ogólna oceną zachowania dziecka na tle rówieśników (p = 0,024).

Wnioski: Negatywne oddziaływanie ołowiu na rozwijający się organizm dziecka powoduje wystąpienie u niego konsekwencji behawioralnych w postaci zaburzeń zachowania. Konsekwencją tych dysfunkcji może być zaburzenie rozwoju społecznego dziecka i utrudnienie jego funkcjonowania. Zwiększona zawartość metalotoksyn we krwi dziecka może spowodować wystąpienie trudności w sprostaniu wymaganiom społecznym przez dziecko, co wiąże się ze wzrostem nerwowości i zaburzeniem nawiązywania relacji, przyczyniając się do negatywnej oceny zachowania dziecka w porównaniu z rówieśnikami. Tego rodzaju trudności mogą powodować wykluczanie społeczne dziecka i predysponować je do podejmowania działań aspołecznych lub przestępczych w przyszłości.

Summary

Aim. The aim of the study was to assess the relationship between lead levels in children’s blood and the development of social disorders.

Method. Lead levels were measured in every child’s blood test and following on from that the influence of this toxin on children’s behaviour was assessed. Manfred Cierpka questionnaire was used as the assessment tool examining children’s family relationships and Children’s Health Questionnaire Parent Form-28 was used to assess the subjects’ health profile.

Results. The statistical analysis revealed a statistically significant relationship between lead concentration in the child’s blood and whether or not the child was able to meet social expectations (p=0.018), form affective relationships (p=0.046), its nervousness (p=0.024) and a generally lower assessment of his/her behavior in comparison with the peer group (p=0.024).

Conclusions. Neurotoxic influence of lead on the developing child’s organism results in developmental disabilities in its behaviour. These dysfunctions can lead to disorders in the child’s social development and they can hinder its functioning. An increased concentration of metal toxins in the child’s blood can be responsible for difficulties in meeting social expectation, which in turn is connected with increased nervousness and disorders in forming relationships. Children facing these problems often receive negative marks for their behaviour in comparison with the peer group. Such difficulties can lead to the child’s social exclusion and predispose it to making antisocial or criminal decisions in the future.

Słowa klucze: ołów, zaburzenia zachowania

Key words: lead, behaviour disorders

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 723–735

 

 

Małgorzata Sosnowska, Katarzyna Prot-Klinger, Marta Scattergood, Maria Paczkowska, Aleksandra Smolicz, Małgorzata Ochocka

Relacja terapeutyczna w psychiatrii środowiskowej z perspektywy pacjenta i terapeuty

Therapeutic relationship in community psychiatry in the patient and therapist’s perspective

Streszczenie

Cel badań: Związek między terapeutą prowadzącym a pacjentem jest centralnym elementem w opiece psychiatrycznej, wiążącym się z przebiegiem i wynikami leczenia. Utrzymanie dobrej relacji terapeutycznej jest kluczowe w pracy zespołu leczenia domowego, sprzyja tworzeniu i utrzymywaniu więzi, zaufania, dobrego kontaktu z pacjentami, co umożliwia leczenie pozainstytucjonalne. Autorzy badają jak relacja terapeutyczna jest oceniana przez osoby z rozpoznaniem psychozy oraz ich terapeutów prowadzących.

Metoda: Do badań użyto kwestionariusza STAR mierzącego relację z punktu widzenia terapeuty oraz z punktu widzenia pacjenta.

Wyniki: Pacjenci posiadający dzieci oraz inne doświadczenia bliskiego związku bardziej pozytywnie oceniają relację z terapeutą. Na relację terapeutyczną z punktu widzenia terapeuty ma wpływ płeć pacjenta, jego samodzielność oraz objawy chorobowe. Pozytywna współpraca terapeutyczna wpływa na poprawę objawową u pacjentów z doświadczeniem psychozy.

Wnioski: Terapeuci powinni być świadomi wpływu czynników pozaterapeutycznych na relację z pacjentem. Istnieje potrzeba dalszych badań nad relacją terapeutyczną, gdyż okazuje się, że pozytywna relacja wpływa na poprawę w zakresie objawów choroby. W przyszłych badaniach wydaje się szczególnie ważne wyodrębnienie czynników sprzyjających utrzymaniu relacji terapeutycznej oraz czynników wpływających na nią negatywnie.

Summary

Aim. Relationship between therapist and his patient remain the principle in psychiatric health care, being related to the treatment course and results. Sustaining a good therapeutic relationship is a key element in community team work, it promotes the creation and maintaining of the therapeutic bond, trust, good contact with patients, which allows outpatient treatment. Authors explore how the therapeutic relationship is estimated by the patients diagnosed with psychosis and their therapists.

Method. STAR questionnaire was used to measure the therapeutic relationship in patient’s and therapist’s perspective.

Results. Those patients who has children or other experience of a close relationship estimate higher their relationship with therapist. There is an influence of patient’s gender, independence and psychiatric symptoms on the therapeutic relationship from the therapist’s perspective. Therapist’s positive collaboration effects symptoms improvement in patients diagnosed with psychosis.

Conclusions. The therapists have to be aware of the other than therapeutic factors which influence the relationship with the patient. There is a need of further studies on therapeutic relationship because the study point out that a positive relationship reduce the psychotic symptoms. It is particularly important to distinguish factors favouring therapeutic relationship maintenance as well as those causing negative effect on therapeutic relationship.

Słowa klucze: relacja terapeutyczna, schizofrenia, psychiatria środowiskowa

Key words: therapeutic relationship, schizophrenia, community psychiatry

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 737–748

 

 

Barbara Józefik

Psychoterapia jako dyskurs kulturowy

Psychotherapy as cultural discourse

Streszczenie

Nie sposób rozpatrywać psychoterapię bez odniesienia do kontekstu kulturowego. Kategorią szczególnie użyteczną dla rozumienia rozwoju tej dziedziny jest pojęcie dyskursu kulturowego. Refleksja nad ponad stuletnią historią psychoterapii wyraźnie pokazuje, że rozumienie człowieka, jego trudności, psychopatologii, roli psychoterapeuty, psychoterapii i jej granic zmieniało się zależnie od dominującego w danym okresie historycznym horyzontu epistemologicznego. Przyglądanie się procesowi budowania dyskursów dotyczących „rzeczywistości” psychoterapeutycznej, jest ważne gdyż nie stanowią one prostego nazwania, a współtworzenie tej rzeczywistości. Stąd nie są neutralne, przeciwnie ich przyjęcie ma daleko idące konsekwencje praktyczne, teoretyczne, etyczne, prawne. Próba opisania kultury jakiej żyjemy, czy może lepiej kultur, to zarazem próba opisania tożsamości współczesnych psychoterapeutów. Artykuł, odwołując się do perspektywy konstrukcjonistycznej, prac Michaela Foucaulta, pokazuje jak zmiany kulturowe wpływają na sposób myślenia psychoterapeutów, ich praktykę, obecność w przestrzeni społecznej.

Summary

It is impossible to think about psychotherapy without reference to the cultural context. In order to understand the development of this domain it is helpful to apply the concept of cultural discourse. When we think about the over one hundred years` history of psychotherapy it becomes clear that understanding of a person, his/her difficulties, psychopathology, the role of a psychotherapist, psychotherapy and its limitations have been changing. It depended on the acknowledged epistemological horizon. Therefore it is important to observe the process of creating discourses related to psychotherapeutic “reality”. These discourses are not simply descriptive but they participate in creation of reality. They are not neutral, on the contrary, their application has broad practical, theoretical, ethical and legal consequences. An attempt to describe the culture, or better cultures, we are immersed in, is an attempt to describe the identity of contemporary psychotherapists. This article, referring to the constructionists` perspective and works of Michael Foucault, presents how cultural changes influence psychotherapists` ways of thinking, their practice and presence in social space.

Słowa klucze: psychoterapia, dyskurs kulturowy, kontekst kulturowy

Key words: psychotherapy, cultural discourse, cultural context

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 749–758

 

 

Anita Bryńska

Miejsce zespołu Aspergera w grupie całościowych zaburzeń rozwoju: kontinuum czy spektrum zaburzeń autystycznych?

Asperger’s syndrome: continuum or spectrum of autistic disorders?

Streszczenie

Grupa całościowych zaburzeń rozwoju (CZR) charakteryzuje się opóźnieniem lub nieprawidłowościami w zakresie rozwoju relacji społecznych, komunikacji, zachowania oraz funkcji poznawczych. Nasilenie poszczególnych objawów i ich proporcje, są zróżnicowane w obrębie całej grupy zaburzeń, jak również w zakresie poszczególnych jednostek, czego wyrazem jest stworzenie pojęcia „spektrum zaburzeń autystycznych”. Najwięcej kontrowersji dotyczy miejsca zespołu Aspergera (ZA) w omawianej grupie zaburzeń, który jest rozpatrywany jako tożsamy z tzw. „wysoko” funkcjonującym autyzmem, lub jako jednostka jedynie powiązana ze spektrum i posiadająca odrębne kryteria diagnostyczne. Kolejnym ważnym zagadnieniem jest związek ZA z zaburzeniami rozwoju mowy. Odróżnienie dzieci z klasycznym autyzmem od dzieci z klasycznym zaburzeniem rozwoju mowy nie jest trudne, jednak wyznaczenie dokładnych granic między tymi jednostkami może nastręczać pewnych trudności. Podstawowym czynnikiem różnicującym między klasycznymi zaburzeniami rozwoju mowy a klasycznym autyzmem powinna być dążność do nawiązywania kontaktów społecznych i brak sztywnych, schematycznych zainteresowań prezentowane przez dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy. Osoby z tzw. semantyczno-pragmatycznymi zaburzeniami mowy nie spełniają tego kryterium.

Summary

Pervasive Developmental Disorders (PPD) refers to the group of disorders characterised by delayed or inappropriate development of multiple basic functions including socialisation, communication, behaviour and cognitive functioning. The term „autistic spectrum disorders” was established as a result of the magnitude of the intensity of symptoms and their proportions observed in all types of pervasive developmental disorders. Asperger’s Syndrome (AS) remains the most controversial diagnosis in terms of its place within autism spectrum disorders. AS if often described as an equivalent of High Functioning Autism (HFA) or as a separate spectrum-related disorder with unique diagnostic criteria. Another important issue is the relationship between AS and speech disorders. Although it is relatively easy to draw a line between children with classical autism and speech disorders, the clear cut frontiers between them still remain to be found. The main distinguishing feature is the lack of stereotypic interests and unimpaired social interaction observed in children with speech disorders, such as semantic-pragmatic disorder.

Słowa klucze: spektrum zaburzeń autystycznych, zespół Aspergera

Key words: autistic spectrum disorder, Asperger syndrome

 

 

 


Psychiatria Polska

2011, tom XLV, numer 5

strony 759–768

 

 

Anita Bryńska, Elżbieta Lipińska, Monika Matelska

Objawy obsesyjno-kompulsyjne, tiki, stereotypie ruchowe czy dążność do zachowania stałości otoczenia? Występowanie powtarzalnych aktywności u pacjentów z całościowymi zaburzeniami rozwoju – opis przypadków

Obsessive-compulsive symptoms, tics, stereotypic movements or need for absolute consistency? The occurrence of repetitive activities in patients with pervasive developmental disorders – case studies

Streszczenie

Jednym z kryteriów diagnostycznych charakteryzujących grupę całościowych zaburzeń rozwoju (CZR) są ograniczone i powtarzające się zachowania, które mogą przyjmować postać zaangażowania w stereotypowe zainteresowania lub specyficzne czynności rutynowe. Występowanie powtarzalnych zachowań u osób z CZR jest punktem wyjścia do wielu pytań dotyczących rodzaju tych zachowań i możliwości ich różnicowania. Celem pracy jest prezentacja przypadków pacjentów z CZR i współwystępującymi objawami o charakterze czynności rutynowych, tików, objawów obsesyjno-kompulsyjnych lub zachowań stereotypowych. W 1 przypadku autorki opisują pacjenta z zespołem Aspergera i objawami o charakterze obsesyjno-kompulsyjnym, w 2 pacjenta z zespołem Aspergera i zespołem Gilles de la Tourette’a, u którego trudności diagnostyczne dotyczą różnicowania złożonych tików ruchowych. 3 i 4 przypadek to opis zachowań bliźniąt monozygotycznych z tzw. „wysoko” funkcjonującym autyzmem, u których powtarzalne aktywności mogą sugerować występowanie objawów obsesyjno-kompulsyjnych, stereotypii ruchowych, dążności do zachowania stałości otoczenia lub echopraksji. Autorki dyskutują możliwość współwystępowania całościowych zaburzeń rozwoju i objawów o charakterze powtarzalnych zachowań, zastanawiają się nad wzajemnymi zależnościami i trudnościami w zakresie różnicowania obserwowanych objawów.

Summary

Repetitive and stereotyped behaviours in the form of stereotyped interests or specific routine activities are one of the diagnostic criteria in pervasive developmental disorders. The occurrence of repetitive behaviours in patients with pervasive developmental disorders is a starting point for questions about the type and classification criteria of such behaviours. The aim of the article is to present case studies of patients with pervasive developmental disorders and co-morbid symptoms in the form of routine activities, tics, obsessive-compulsive symptoms or stereotyped behaviours. The first case study describes a patient with Asperger’s syndrome and obsessive compulsive symptoms. The diagnostic problems regarding complex motor tics are discussed in the second case study which describes a patient with Asperger’s syndrome and Gilles de la Tourette syndrome. The third and fourth case study describes mono-zygotic twins with so called High Functioning Autism whose repetitive activities point to either obsessive compulsive symptoms, stereotypic movements, need for absolute consistency or echopraxia. The possible comorbidity of pervasive developmental disorders and symptoms in the form of repetitive behaviours, possible interactions as well as diagnostic challenges is discussed in the article.

Słowa klucze: całościowe zaburzenia rozwoju, objawy obsesyjno-kompulsyjne, tiki, stereotypie

Key words: pervasive developmental disorders, obsessive-compulsive symptoms, tics, stereotypic behaviors
 

 

 

Aktualności, Kronika

 

 

ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP