47; 4

PSYCHIATRIA POLSKA 2013; VOL. 47, NR. 4

READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English & Polish abstracts - below

French - click here Russian - click here German - click here


Wydawanie czasopisma współfinansowane ze środków programu INDEX PLUS
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego


FREE ACCESS TO ALL POLISH AND SELECTED ENGLISH FULLTEXTS


Od Redakcji


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 567–578

Piotr Tybura, Monika Mak, Agnieszka Samochowiec, Justyna Pełka-Wysiecka, Anna Grzywacz,
Elżbieta Grochans, Liliana Zaremba-Pechmann, Jerzy Samochowiec
Wpływ leków przeciwpsychotycznych na funkcje poznawcze u pacjentów ze schizofrenią
ENGLISH FULLTEXT: The influence of antipsychotic therapy on the cognitive functions of schizophrenic patients
Streszczenie
Cel. Celem prezentowanego badania było porównanie skuteczności trzech leków przeciwpsychotycznych (ziprasidonu, olanzapiny i perazyny) w leczeniu schizofrenii oraz. porównanie poprawy funkcji poznawczych pomiędzy grupami chorych leczonych różnymi lekami.
Metoda. Do badania zrekrutowano 58 pacjentów rasy kaukaskiej z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej. Diagnozę oparto o kryteria ICD-10, użyto polskiej wersji CIDI (Composite International Diagnostic Interview), nasilenie objawów psychopatologicznych oceniano przy pomocy skali PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale). W sposób zrandomizowany przydzielono osoby do 3-miesięcznej monoterapii perazyną, olanzapiną lub ziprasidonem. Skuteczność leczenia była mierzona zmianą całkowitego wyniku w PANSS od momentu włączenia leczenia (T0) do końca badania (T1). Do oceny pamięci operacyjnej, funkcji wykonawczych zastosowano Test Sortowania Kart z Wisconsin (Wisconsin Card Sorting Test – WCST). Za pomocą testu Wilcoxona oraz Kruskala-Wallisa porównywano całkowity wynik w PANSS pomiędzy grupami terapeutycznymi. Do analizy parametrów WCST zastosowano test  Kruskal-Wallis w celu oceny funkcji poznawczych.
Wyniki. Wszystkie trzy zastosowane leki przeciwpsychotyczne wykazywały podobną redukcję całkowitego wyniku w skali PANSS. Niektóre parametry WCST badane testem Kruskala-Wallisa wykazywały różnice w poszczególnych grupach terapeutycznych.  
Wnioski. Rezultaty sugerują, że krótkoterminowa skuteczność leków atypowych (olanzapina i ziprasidon) oraz leku klasycznego (perazyny) nie wykazuje szczególnych różnic. W oparciu o przeprowadzoną analizę, można wyciągnąć wnioski, że badane trzy neuroleptyki podobnie wpływały na poprawę funkcjonowania poznawczego.
Summary
Aim: The aim of the present study was twofold: 1. to compare the efficacy of three antipsychotics (ziprasidone, olanzapine and perazine) in schizophrenia 2. to compare the improvement in cognitive functioning between groups treated with the three different neuroleptics.
Method: A total of 58 Caucasian patients diagnosed with paranoid schizophrenia were recruited into the study group. We used the Polish version of the CIDI (Composite International Diagnostic Interview) to obtain ICD-10 diagnoses. The intensity of psychopathological symptoms was examined using the PANSS. The patients were randomly assigned to treatment with perazine, olanzapine or ziprasidone administered as monotherapy for 3 months. The treatment efficacy was measured as a change in the PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale) total score from baseline (T0) to 3 months (T1). The WCST (The Wisconsin Card Sorting Test) was used to measure working memory and executive functions in the evaluated patients.Wilcoxon’s and Kruskal-Wallis tests were applied to compare changes in the PANSS scores between the treatment groups. To analyze the cognitive functions, Kruskal-Wallis test for the WCST parameters was used.
Results: The three antipsychotics similarly reduced the total PANSS score. The WCST parameters in the 3 groups of examined patients using the Kruskal-Wallis test revealed some differences between the three administered antipsychotics.
Conclusions: Results suggest that the short-term efficacy of the atypical (olanzapine, ziprasidone) and typical (perazine) antipsychotic drugs did not differ. Based on the analysis, a conclusion can be drawn that the three neuroleptics provided similar improvements in cognitive functioning.
Słowa klucze: schizofrenia, funkcje poznawcze, neuroleptyki
Key words: cognitive functions, schizophrenia, neuroleptics


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 579–586

Joanna Gurańska, Konstanty Gurański
Zaburzenia prozodii emocjonalnej w przebiegu schizofrenii
Disturbances of emotional prosody in schizophrenia
Streszczenie
Zaburzenia rozumienia i ekspresji prozodii emocjonalnej mowy (aprozodia) należą do częstych, ale rzadko opisywanych objawów schizofrenii niekorzystnie wpływających na jakość funkcjonowania społecznego chorych. Rola prozodii w procesie słownego porozumiewania się polega na uzupełnianiu i podkreślaniu językowych (prozodia lingwistyczna) oraz afektywnych (prozodia emocjonalna) aspektów wypowiadanego komunikatu. Autorzy dokonują przeglądu piśmiennictwa z uwzględnieniem badań obrazowania czynnościowego mózgu, analizując profil oraz podłoże zaburzeń prozodii emocjonalnej u chorych na schizofrenię. Podobnie jak u chorych z uszkodzeniem prawej półkuli mózgu mowa osób cierpiących na schizofrenię często bywa monotonna, pozbawiona zabarwienia emocjonalnego, przy zachowanym – podobnie do osób zdrowych – odpowiednim przeżywaniu emocji. W badaniu akustycznym mowy chorych na psychozy schizofreniczne wykazano ograniczoną zmienność tonu podstawowego wypowiedzi, klinicznie definiowaną jako aprozodia. Zauważono, że trudności w rozpoznawaniu emocji dotyczą głównie emocji negatywnych i większy defekt w tym zakresie prezentują mężczyźni. Autorzy zwracają uwagę na konieczność rozpoznania i odpowiedniego postępowania terapeutycznego w przypadku zaburzeń prozodii, celem którego jest poprawa samopoczucia i funkcjonowania społecznego chorych.
Summary
Disturbances in understanding and expression of emotional prosody of speech (aprosodia) belong to frequent but rarely described symptoms of schizophrenia, that negatively influence the life quality of patients. The role of prosody in the process of verbal communication is to complement and emphasize the language (linguistic prosody) and affective (emotional prosody) aspects of the spoken announcements. The authors review literature, including studies on functional brain imaging, and analyze profile and ground of the disturbances in the emotional prosody in patients with schizophrenia. Similarly to patients with damage to the right hemisphere, the speech of schizophrenia patients often is monotonous and deprived of emotional coloring, despite preserved experiencing of appropriate emotions, similarly to healthy subjects. In the acoustic speech analysis of patients with schizophrenic psychosis, reduced fundamental frequency of the utterance, clinically defined as aprosodia, was showed. It was noticed that the problems in identifying emotions concern mainly negative emotions and that bigger defects were demonstrated by men. The authors emphasize the need to recognize and include appropriate therapeutic treatments in prosody disturbances, which aim is to improve the well-being and social functioning of the patients.
Słowa klucze: prozodia emocjonalna, schizofrenia
Key words: emotional prosody, schizophrenia


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 587–597

Magdalena Tyszkowska, Marek Jarema
Między zdrowiem a schizofrenią
Between health and schizophrenia
Streszczenie
W oparciu o przegląd literatury w artykule przedstawione zostały rozważania nad współczesnymi poglądami na temat rokowania i możliwością powrotu do zdrowia osób chorych na schizofrenię. Przeprowadzane w ostatnich dziesięcioleciach badania katamnestyczne schizofrenii częściej wskazują na pomyślny przebieg choroby u pewnej liczby pacjentów, niż sądzono o tym w przeszłości. Wyjaśnieniem może być z jednej strony dokonany postęp w farmakoterapii, który umożliwia osiąganie coraz lepszych wyników leczenia. Z drugiej strony coraz częstsze publiczne wyznania osób chorych, które powróciły do zdrowia, skłoniły badaczy do dokładniejszej obserwacji przebiegu schizofrenii i w rezultacie do zmiany prognozowania na bardziej optymistyczne. Mówienie o powrocie do zdrowia i procesie zdrowienia w schizofrenii, mimo różnic w podejściu klinicystów i osób chorych, świadczy o zmianie w postrzeganiu tej choroby. Pokazanie możliwości prowadzenia przez chorych satysfakcjonującego życia pomimo choroby jest wyzwaniem dla chorych, ich bliskich, dla psychiatrów i terapeutów. Motywuje do aktywnego przeciwstawienia się ograniczeniom wynikającym z choroby i barierom w środowisku.
Summary
The article, based on the literature review, presents actual concerns on prognosis and opportunity to achieve recovery in persons with schizophrenia. Catamnestic long-term studies published during last decades more often indicated a favorable course of schizophrenia than it was in the past. One explanation may be the progress in pharmacotherapy, which allows the achievement of a better outcome in the treatment. On the other hand, the researchers have been committed to more detailed studies on the course of schizophrenia by more frequently repeated public testimonials of the ill persons, which forced the prognosis to be more optimistic. A good example is the discussion about the recovery in schizophrenia and the change in perception of the disease, despite differences in the attitudes between clinicians and patients. Seeing the opportunity to conduct a normal life in spite of serious mental disease is challenging for patients and their relatives, as well for psychiatrists and therapists. It motivates to overcome the limitations that the disease brings and the barriers in society.
Słowa klucze: schizofrenia, zdrowienie, powrót do zdrowia, rokowanie
Key words: schizophrenia, recovery, prognosis


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 599–607

Hubert M. Wichowicz, Alina Wilkowska, Zyta Banecka-Majkutewicz, Łukasz Kummer, Joanna Konarzewska, Alicja Raczak
Mineralizacja jąder podstawy jako domniemana przyczyna złej tolerancji zuklopentyksolu u chorej z wieloletnią nie leczoną schizofrenią paranoidalną
ENGLISH FULLTEXT: Mineralization of the basal ganglia as the supposed cause of poor tolerance of zuclopenthixol in a patient with long-term untreated paranoid schizophrenia
Streszczenie
Twory określane jako „zwapnienia wewnątrzczaszkowe” mogą występować w przebiegu schorzeń ośrodkowego układu nerwowego, innych układów i narządów (np. endokrynnych) oraz jako zaburzenia o charakterze idiopatycznym. Najczęściej pojawiają się w jadrach podkorowych i dość często stwierdzane są przypadkowo.
Prezentowana praca przedstawia przypadek chorej z około czterdziestoletnią nieleczoną schizofrenią paranoidalną, która była przymusowo hospitalizowana ze względu na zagrożenie dla życia innych osób. W czasie kuracji zuklopentyksolem uzyskano poprawę w zakresie pozytywnych objawów psychozy i znaczną poprawę funkcjonowania społecznego. Wystąpiły jednak zaburzenia neurologiczne, m.in.: spowolnienie, zwiększenie napięcia mięśni – sztywność typu rury ołowianej, zaburzenia chodu i równowagi, zaburzenia ruchów precyzyjnych dłoni, obustronny objaw Rossolimo, odruch podeszwowy bez udziału palucha po stronie lewej. Badania neuroobrazowe wykazały m.in. zmiany w postaci zwapnienia jąder soczewkowatych i obniżenia intensywności sygnału części tylnych obu skorup. Po zamianie neuroleptyku na lek atypowy (olanzapina) objawy zmniejszyły się w znacznym stopniu, chora nie wymagała dodatkowych leków. Mineralizacja jąder podstawy niejednokrotnie związana jest z zaburzeniami psychicznymi, należy o niej pamiętać, gdyż może wymagać modyfikacji farmakoterapii, ewentualnie dodatkowego leczenia neurologicznego.
Summary
Formations described as intracranial calcifications can appear in the course of diseases of the central nervous system, other systems and organs (e.g. endocrine), but also as a disorder of idiopathic character. They are frequently located in subcortical nuclei and usually constitute an incidental finding. This report presents the case of a patient suffering from paranoid schizophrenia for approximately 40 years, who did not agree to any treatment and was hospitalized against her will because she was the threat to the lives of others. She was treated with zuklopentixol resulting in positive symptoms reduction and considerable improvement in social functioning. Unfortunately neurological symptoms appeared: bradykinesis, rigidity - of the type of the lead pipe, balance, posture and gait abnormalities, disturbances in precise hands movements, double-sided Rossolimo’s sign, plantar reflex without the participation of the big toe on the left. Neuroimaging studies have demonstrated changes in the form of lenticular nuclei calcification and reduction of signal intensity in posterior parts of both putamens. Neurological symptoms decreased significantly after switching to atypical neuroleptic (olanzapine), and the patient did not require any additional treatment. Mineralization of the basal ganglia can often be associated with psychiatric disorders and it shouldn’t be neglected because it can require modification of pharmacotherapy or additional neurological treatment.
Słowa kluczowe: jądra podstawy, mineralizacja, uwapnienie, zespół Fahra, schizofrenia
Key words: basal ganglia, mineralization, calcification, Fahr’s disease, schizophrenia


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 609–620

Dominik Strzelecki, Paweł Kropiwnicki, Jolanta Rabe-Jabłońska
Augmentacja leczenia przeciwpsychotycznego glicyną może zmniejszać nasilenie objawów depresyjnych oraz pozapiramidowych u chorych na schizofrenię – wyniki wstępnego 10-tygodniowego badania otwartego
ENGLISH FULLTEXT: Augmentation of antipsychotics with glycine may ameliorate depressive and extrapyramidal symptoms in schizophrenic patients – a preliminary 10-week open-label study
Streszczenie
Cel. W pracy oceniano zmianę nasilenia i liczby objawów depresyjnych i pozapiramidowych podczas stosowania glicyny u chorych na schizofrenię.
Materiał i metoda. Grupę badaną stanowiło 29 chorych na schizofrenię (według ICD-10) z dominującymi objawami negatywnymi (ocena w PANSS), w stabilnym stanie psychicznym, którzy otrzymywali stałe dawki leków przeciwpsychotycznych na co najmniej 3 miesiące przed zastosowaniem glicyny. Badanie miało charakter otwartego badania prospektywnego, trwało 10 tygodni. Wszystkim pacjentom zakwalifikowanym do badania oprócz dotychczasowego leczenia przeciwpsychotycznego podawano doustnie przez 6 tygodni glicynę (do 60 g/dobę). Pierwsze i ostatnie 2 tygodnie badania służyły obserwacji stabilności stanu psychicznego. Na każdej wizycie przed i po okresie stosowania glicyny dokonano oceny nasilenia objawów przy pomocy HDRS, PANSS i SAS.
Wyniki. W badanej grupie po 6 tygodniach podawania glicyny odnotowano istotną poprawę w zakresie symptomatologii depresyjnej (zmniejszenie punktacji o 25,8% w HDRS, p < 0,001) oraz zmniejszenie punktacji objawów afektywnych w PANSS. W SAS odnotowano zmniejszenie nasilenia objawów pozapiramidowych po 6 tygodniach augmentacji glicyną (p < 0,05). Po 2 tygodniach od zakończenia augmentacji glicyną nasilenie objawów w HDRS, PANSS i SAS utrzymywało się na podobnym poziomie.
Wnioski. Augmentacja leczenia przeciwpsychotycznego glicyną może zmniejszyć nasilenie objawów depresyjnych oraz pozapiramidowych. Augmentacja glicyną była bezpieczna i dobrze tolerowana.
Summary
Aim. The objective of this study was to analyze the changes in depressive and extrapyramidal symptomatology during glycine augmentation of antipsychotic treatment in patients with schizophrenia.
Materials and methods. Twenty-nine schizophrenic patients (ICD-10) with predominant negative symptoms in stable mental state participated in a 10-week open-label prospective study. Patients received stable doses of antipsychotic drugs for at least 3 months before glycine application. During the next 6 weeks patients received augmentation of antipsychotic treatment with glycine (up to 60 g per day). The first and last two weeks of observation were used to assess stability of mental state. Symptom severity was assessed using the Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), and the Simpson-Angus Extrapyramidal Symptom Rating Scale (SAS)
Results. In the studied group after 6 weeks of administration of glycine a significant improvement in depressive symptoms (reduced scores by 25.8% in HDRS, p <0.001) and reduced scoring in mood symptoms of PANSS were observed. In SAS a reduction of extrapyramidal symptoms’ severity (p <0.05) was also noted. Two weeks after the glycine augmentation the symptom severity in the HDRS, PANSS, and SAS remained at similar levels.
Conclusions. Glycine augmentation of antipsychotic treatment may reduce the severity of depressive and extrapyramidal symptoms. Glycine use was safe and well tolerated.
Słowa klucze: schizofrenia, glicyna, receptor NMDA, układ glutaminergiczny, objawy afektywne, objawy pozapiramidowe
Key words: schizophrenia, glycine, NMDA receptor, glutamatergic system, affective symptoms, extrapyramidal symptoms


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 621–634

Ewelina Wilkos, Aneta Tylec, Dorota Kułakowska, Katarzyna Kucharska
Najnowsze kierunki terapeutyczne w rehabilitacji pacjentów z zaburzeniami psychicznymi
The newest therapeutic directions in the rehabilitation of patients with mental disorders
Streszczenie
W niniejszym artykule podjęto próbę opisu najnowszych kierunków oddziaływań terapeutycznych, które z rosnącym powodzeniem znajdują zastosowanie w populacji pacjentów leczonych z powodu zaburzeń psychicznych: schizofrenii, zaburzeń lękowych, depresji, zaburzeń odżywiania się oraz choroby afektywnej dwubiegunowej. W pracy zwrócono szczególną uwagę na dwa rodzaje oddziaływań terapeutycznych: terapię usprawniania poznawczego (cognitive remediation therapy – CRT) oraz treningi społecznego poznania (social cognition training). W artykule znajdują się też opisy terapii poznawczej opartej na uważności (mindfulness-based cognitive therapy – MBCT) oraz terapii akceptacji i zaangażowania (acceptance and commitment therapy – ACT), które wpisują się w tzw. „trzecią falę” terapii poznawczo-behawioralnych. Wyniki dotychczasowych badań związanych z oddziaływaniami poznawczymi (CRT), psychospołecznymi (np. social cognition and interaction training – SCIT, social cognitive skills training – SCST) oraz innymi oddziaływaniami terapeutycznymi (ACT, MBCT) dają nadzieję na poprawę jakości funkcjonowania poznawczego i społecznego oraz na stworzenie kompleksowego programu terapii osób z zaburzeniami psychicznymi.
Summary
In this paper, the authors attempted to present the comprehensive literature review on the newest therapeutic interventions such as cognitive remediation therapy (CRT), mindfulness-based cognitive therapy (MBCT), social cognition and interaction training (SCIT), and acceptance and commitment therapy (ACT) which appeared promising whilst their implementing among schizophrenic patients, patients with anxiety disorders, eating disorders, and affective disorders. In the presented work particular attention was focused on two kinds of psychotherapeutic interventions: social cognitive trainings and cognitive remediation therapy (CRT) and their effectiveness in the rehabilitation process of schizophrenic patients. The growing body of research based on application of the above mentioned techniques in psychiatric population gives remarkable hope to improve quality of cognitive and psychosocial therapeutic interventions and to set up both complex and comprehensive therapeutic programme for patients with mental disorder.
Słowa klucze: terapia usprawniania poznawczego, terapia poznawcza oparta na uważności, trening społecznego poznania i interakcji, terapia akceptacji i zaangażowania
Key words: cognitive remediation therapy (CRT), mindfulness-based cognitive therapy (MBCT), social cognition and interaction training (SCIT), acceptance and commitment therapy (ACT)


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 635–646

Joanna Edyta Borowiecka-Kluza, Magdalena Miernik-Jaeschke, Rafał Jaeschke, Marcin Siwek, Dominika Dudek
Brzemię rodziny chorych z zaburzeniami afektywnymi – zarys problemu
ENGLISH FULLTEXT: The affective disorder-related burden imposed on the family environment – an overview
Streszczenie
Pod pojęciem brzemienia rodziny (family burden – FB) rozumie się wpływ wywierany przez chorobę psychiczną jednego z członków systemu rodzinnego na osoby żyjące razem z pacjentem. FB można podzielić na obiektywne (wynikające z wymiernych problemów) oraz subiektywne (będące następstwem emocji doświadczanych przez opiekuna). Występowanie FB wiąże się z istotnymi zakłóceniami w funkcjonowaniu systemu rodzinnego, większym nasileniem stresu oraz z występowaniem problemów finansowych. Wielkość doznawanego FB może się różnić w zależności od płci opiekuna. Stwierdzono, że istotnym czynnikiem predykcyjnym FB jest poziom satysfakcji związanej ze sprawowaniem opieki nad osobą chorującą. Nasilenie FB prawdopodobnie nie zależy od przebiegu choroby. Stosowanie strategii radzenia sobie ukierunkowanej na rozwiązywanie problemów lub preferowanie stylu zadaniowego wiąże się z mniejszym poziomem FB. Znane są dane, sugerujące, że opiekunowie osób z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym doświadczają większego FB w trakcie epizodów depresyjnych u członków ich rodzin (w porównaniu z epizodami maniakalnymi). Dotychczas zgromadzono niewiele danych na temat FB związanego z dużą depresją. Zapewnianie wsparcia i edukacji (w ramach modeli leczenia środowiskowego) członkom rodzin osób z zaburzeniami afektywnymi prawdopodobnie zmniejsza nasilenie doświadczanego przez nich FB, choć dotychczas zgromadzone dane na ten temat są niejednoznaczne.
Summary
The family burden (FB) has been defined as a multidimensional impact imposed by an illness on caregivers. FB can be divided into objective (i.e. related to measurable problems) and subjective one (i.e. related to caregivers’ emotions arising in response to objective difficulties). FB is known to be related to disturbances in the functioning of the family system, higher level of stress, and the presence of financial problems. Some gender-dependent differences in the characteristics of FB have been found. Since family member’s illness can be not only a ballast, but also a potential source of satisfaction, it has been found that the level of caregiving-related satisfaction is a significant predictor of FB severity. FB dynamics does not seem to be parallel to the course of illness. Problem-focused and task-focused coping strategies are known to be related to lower values of FB.There is evidence suggesting that in families of patients with BD depressive episodes trigger substantially higher severity of FB, as compared to manic episodes. Data on FB related to major depressive disorder (MDD) are scarce.Assertive community treatment strategies are the main option of reducing FB in the context of affective disorders, yet data on their effectiveness are inconclusive.
Słowa klucze: zaburzenie afektywne dwubiegunowe, duża depresja, brzemię rodziny
Key words: bipolar disorder, major depressive disorder, family burden


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 647–655

Dominika Nemec, Aleksandra Szczepankiewicz, Anna Leszczyńska-Rodziewicz, Joanna Pawlak,
Aleksandra Rajewska-Rager, Monika Dmitrzak-Węglarz, Maria Skibińska, Joanna Hauser
Brak związku polimorfizmu (rs6190) genu receptora glikokortykoidowego z chorobą afektywną jedno- i dwubiegunową
No association of glucocorticoid receptor gene polymorphism (rs6190) with unipolar and bipolar disorder
Streszczenie
Cel. Polimorfizm funkcjonalny ER22/23EK receptora glikokortykoidowego prowadzi do zmniejszenia jego wrażliwości i zwiększenia oporności na działanie glikokortykoidów, które regulują funkcjonowanie osi podwzgórze–przysadka–nadnercza. Zaburzenia w regulacji powyższej osi są obserwowane u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Celem niniejszego badania była analiza związku polimorfizmu ER22/23EK z chorobą afektywną jedno- i dwubiegunową.
Materiał i metody. Badanie obejmowało 144 pacjentów z chorobą afektywną jednobiegunową oraz 479 pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową. Pacjenci zostali zdiagnozowani przez dwóch psychiatrów na podstawie dokumentacji medycznej oraz wywiadu  w oparciu o kryteria SCID (Structured Clinical Interview for DSM Disorders). Grupę kontrolną stanowiło 595 zdrowych osób. Jako materiał badawczy wykorzystano krew obwodową, z której uzyskano DNA. Genotypowanie przeprowadzono z wykorzystaniem metody PCR-RFLP.
Wyniki. Nie wykazano związku badanego polimorfizmu z chorobą afektywną jedno- i dwubiegunową w badanej populacji. Genotypu GA nie zaobserwowano u żadnego z badanych pacjentów.
Wnioski. Polimorfizm funkcjonalny ER22/23EK w obrębie receptora glikokortykoidowego nie jest związany z chorobą afektywną jedno- i dwubiegunową.
Summary
Aim. Functional polymorphism ER22/23EK glucocorticoid receptor leads to reduction of its resistance and to increase in its sensitivity to the glucocorticoid that regulate the functioning of the axis hypothalamus - pituitary - adrenal glands. Disturbances in the regulation of this axis are observed in patients with psychiatric disorders. The aim of this study was to demonstrate the association ER22/23EK polymorphism with bipolar disorder and major depressive disorders.
Methods. In the study 144 patients with unipolar disorders and 479 patients with bipolar disorder were included. Patients were diagnosed by two psychiatrists on the basis of medical records and interview based on SCID criteria (Structured Clinical Interview for DSM Disorders). The control group comprised 595 healthy subjects. As the research material peripheral blood was used, from which DNA was obtained. Genotyping was performed using PCR - RFLP method.
Results. No association of ER22/23EK polymorphism with unipolar disorder or with bipolar disorder was found. GA genotype was not observed in any of the subjects.
Conclusion. ER22/23EK functional polymorphism of the glucocorticoid receptor gene is not associated with unipolar and bipolar disorder.
Słowa klucze: rs6190, choroba afektywna jedno- i dwubiegunowa, ER22/23EK
Key words: rs6190, unipolar and bipolar disorder, ER22/23EK


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 657–666

Agnieszka Wilczyńska
Kwasy tłuszczowe w leczeniu i zapobieganiu depresji
Fatty acids in treatment and prevention of depression
Streszczenie
Wzrost zachorowań na depresję oraz inne zaburzenia psychiatryczne stanowi poważne zagrożenie dla społeczeństw. Wyniki badań prezentują dane weryfikujące związek pomiędzy poziomem omega-3 PUFA we krwi a wzrostem ryzyka wystąpienia depresji, z uwzględnieniem stosowania równoległej standardowej terapii lekami przeciwdepresyjnymi. Obserwowany jest wzrost liczby dowodów wskazujących na powiązanie występowania depresji i innych zaburzeń nastroju z zawartością kwasów tłuszczowych DHA, AA i EPA w tkankach. W badaniach epidemiologicznych i klinicznych analizowany jest związek pomiędzy spadkiem spożycia kwasów tłuszczowych omega-3 a wzrostem zapadalności na depresję.
Summary
The increase of incident rates for depression and other psychiatric disorders is a serious threat for all communities.The study presents data verifying the relationship between the level of omega-3 PUFAs in the blood and an increased risk of depression, including the parallel standard therapy with antidepressants or not.There is an increasing number of evidences that fatty acids like DHA, AA and EPA are linked to depression. In epidemiological studies and clinical trials a correlation between the decline of omega-3 PUFA intake and an increasing risk for developing depression is considered.
Słowa klucze: depresja, kwasy tłuszczowe omega-3
Key words: depression, omega 3 fatty acids


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 667–678

Eugenia Mandal, Dagna Kocur
Makiawelizm i taktyki manipulacji podejmowane przez pacjentów z zaburzeniem osobowości typu borderline
w życiu codziennym i podczas terapii

The Machiavellianism and manipulation tactics used by patients with borderline personality disorder i
n everyday life and in therapy
Streszczenie
Cel. Celem badań było zbadanie związku między osobowością typu borderline a makiawelizmem i skłonnością do stosowania różnych taktyk manipulacji w życiu codziennym i w terapii.
Metoda. W badaniu wykorzystano autorską ankietę do badania skłonności do podejmowania taktyk manipulacji oraz kwestionariusz do pomiaru makiawelizmu MACH-IV (Christie, Geis, 1970). Zbadano 30 osób z rozpoznaniem BPD (Borderline Personality Disorder), 37 terapeutów i 30 osób z grupy kontrolnej.
Wyniki. Nie odnotowano różnic w ogólnym wskaźniku makiawelizmu, ale pacjenci uzyskali niższy niż osoby z grupy kontrolnej wynik w skali Taktyka. W codziennym życiu w manipulacji pacjenci najczęściej stosowali taktyki: obrażania się, kłamania i błagania. Pacjenci wykazali istotnie większą niż osoby z grupy kontrolnej skłonność do stosowania taktyk błagania, grożenia oraz grożenia zerwaniem bliskiego związku, a niższą do stosowania taktyki uwodzenia. Podczas terapii w opiniach terapeutów pacjenci najczęściej posługiwali się kłamstwem i wzbudzaniem poczucia winy. Terapeuci wyżej oceniali skłonność pacjentów do podejmowania taktyk manipulacji niż deklarowali to sami pacjenci.
Wnioski. Pacjentów BPD cechuje podobne niż osoby z grupy kontrolnej natężenie makiawelizmu. Pacjenci wykazują wyższą od osób z grupy kontrolnej skłonność do stosowania taktyki grożenia i taktyki  błagania. W porównaniami z ocenami terapeutów zaniżają własną ocenę swojej skłonności do stosowania manipulacji. Im dłuższy staż  i większa liczba leczonych przez terapeutów pacjentów z BPD,  tym wyższa umiejętność dostrzegania u nich manipulacji.
Summary
Aim. The aim of the researches was to inspect the relation between borderline personality and Machiavellianism as well as the tendency to apply various manipulation tactics in everyday life and in therapy.
Method. The test used an original/ authors’ survey for testing the tendency to employ manipulation tactics as well as a MACH-IV questionnaire (Christie, Geis, 1970) for measuring Machiavellianism. The studied group included 30 patients with diagnosed BPD, 37 therapists and 30 persons in the control group.
Results. No differences were noted in the general indicator of Machiavellianism; however, the patients scored lower on the Tactics scale than people from the control group. Patients preferred employing the tactics of taking offense, lying and begging in everyday life. Compared to people from the control group, patients presented a larger tendency to employ tactics of begging, threatening and threatening to break off a close relationship, and a lower tendency to employ seduction. According to therapists, during the therapy patients most often resorted to lying and arousing guilt. Therapists assessed the patients’ tendency to employ manipulation tactics higher than the patients themselves.
Conclusions. BPD patients are characterized by a degree of Machiavellianism similar to that present in people from the control group. Patients show larger tendency to employ tactics of threatening and begging than the people from the control group. Compared to assessments made by doctors and therapists, they lower their own assessment of the tendency to employ manipulation. The longer the seniority of therapists and the larger the number of treated BPD patients, the higher the ability to perceive the patients’ tendency to manipulate.
Słowa klucze: zaburzenia osobowości typu borderline, taktyki manipulacji, makiawelizm
Key words: borderline personality disorder, tactics of manipulation, machiavellianism


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 679–689

Jarosław M. Michałowski, Paweł Holas
Polska adaptacja i walidacja Kwestionariusza Myśli Towarzyszących Agorafobii (KMTA) oraz Kwestionariusza Doznań Cielesnych (KDC)
ENGLISH FULLTEXT: Polish adaptation and validation of the Agoraphobic Cognitions Questionnaire and the Body Sensations Questionnaire
Streszczenie
Cel. Celem badania była adaptacja i walidacja kwestionariuszy przeznaczonych do oceny lęku przed doznaniami cielesnymi (Body Sensations Questionnaire – BSQ; proponowana polska nazwa: Kwestionariusz Doznań Cielesnych –  KDC) i obaw typowych dla pacjentów z rozpoznaniem agorafobii (Agoraphobic Cognitions Questionnaire –  ACQ; proponowana polska nazwa: Kwestionariusz Myśli Towarzyszących Agorafobii –  KMTA).
Metoda. Badaniem objęto w sumie 82 pacjentów z rozpoznaniem agorafobii lub zaburzenia panicznego z agorafobią diagnozowanych według kryteriów diagnostycznych zawartych w DSM-IV jak również 100 osób kontrolnych, u których nie stwierdzono obecności zaburzeń psychicznych.
Wyniki. Przeprowadzone analizy wskazują, że adaptowane kwestionariusze spełniają podstawowe kryteria psychometryczne. Polskie wersje ACQ i BSQ charakteryzują się wysoką trafnością treściową, zgodnością wewnętrzną oraz stabilnością w czasie. Ponadto struktura czynnikowa polskiej wersji ACQ wykazała znaczne podobieństwo do wersji oryginalnej.
Wnioski. Polskie wersje ACQ i BSQ to ekonomiczne i skuteczne narzędzia diagnostyczne służące do pomiaru intensywności lęku przed doznaniami cielesnymi oraz nasilenia obaw typowych dla agorafobii. Mogą być stosowane w badaniach oryginalnych i replikacyjnych oraz wspomagać proces diagnostyczny i ocenę efektów terapeutycznych.
Summary
Aim. The present study aimed at the adaptation and validation of two questionnaires assessing fear of bodily sensations (BSQ; suggested Polish name: Kwestionariusz Doznań Cielesnych [KDC]) and concerns specific to agoraphobics (ACQ; suggested Polish name: Kwestionariusz Myśli Towarzyszących Agorafobii [KMTA]).
Method. The study included a total of 82 patients diagnosed with agoraphobia or panic disorder with agoraphobia according to the diagnostic criteria of the DSM-IV as well as 100 control subjects who did not show the presence of mental disorders.
Results. The results showed that both adapted questionnaires meet basic psychometric criteria. The Polish-language versions of the ACQ and BSQ are characterized by a high content validity, internal consistency and showed to be stable over a period of 28 days. Moreover, the factor structure of the Polish version of the ACQ showed to be highly similar to the original version.
Conclusions Polish-language versions of the ACQ and BSQ have been found to be reliable and valid research and diagnostic instruments for the assessment of fear for bodily sensations and agoraphobic cognitions. Due to their high efficiency and adequate psychometric characteristics these measures might be very useful in research as well as in the diagnosis and evaluation of therapeutic effects.
Słowa klucze: agorafobia, lęk napadowy, lęk przed lękiem
Key words: agoraphobia, panic disorder, fear of fear


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 691–703

Jerzy A. Sobański, Katarzyna Klasa, Krzysztof Rutkowski, Edyta Dembińska,
Łukasz Müldner-Nieckowski, Katarzyna Cyranka
Skala Unikania i Dystresu Społecznego (SAD) oraz Skala Obaw przed Negatywną Oceną (FNE) – ocena rzetelności i wstępna ocena trafności
ENGLISH FULLTEXT: Social Avoidance and Distress Scale (SAD) and Fear of Negative Evaluation Scale (FNE) – reliability and the preliminary assessment of validity
Streszczenie
Cel. Ocena rzetelności, trafności krzyżowej oraz przydatności w codziennej praktyce klinicznej dwóch powiązanych narzędzi: Skali Unikania i Dystresu Społecznego (SAD) oraz Skali Obaw Przed Negatywną Oceną (FNE).
Materiał i metoda. Analiza wyników badań 453 kobiet i 172 mężczyzn, diagnozowanych w latach 2008–2010 w Poradni Leczenia Zaburzeń Nerwicowych i Behawioralnych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, obejmująca m.in. wyniki kwestionariuszy SAD i FNE. Skale zostały za zgodą twórców (R. Friend) oraz właściciela praw autorskich (APA) przetłumaczone na język polski oraz przetłumaczone zwrotnie. Badani wypełnili także kwestionariusze objawowe KO„0” (n = 512), oraz osobowości nerwicowej KON-2006 (n=505) i inwentarz NEO-PI-R (n = 46). Oceniono współczynniki rzetelności i trafność krzyżową polskich wersji w populacji pacjentów oraz porównano ich wyniki z wynikami grupy 75 studentów medycyny.
Wyniki. Tłumaczenie zweryfikowano w drodze retranslacji. Polska wersja skal SAD i FNE uzyskała wysokie współczynniki rzetelności – współczynnik alfa Cronbacha wyniósł 0,94 dla obu skal, współczynnik rzetelności połówkowej Guttmana 0,93. Korelacje z kwestionariuszem objawowym KO„0” oraz kwestionariuszem osobowości nerwicowej KON-2006 i inwentarzem osobowości NEO-PI-R były istotne i wskazują na dobrą trafność krzyżową analizowanych narzędzi. Średnie wyniki w populacji pacjentów były dla obu skal istotnie wyższe niż wyniki w pierwszej, wstępnej grupie kontrolnej studentów medycyny.
Wnioski. Polskie wersje kwestionariuszy SAD i FNE, podobnie jak ich inne przekłady z języka angielskiego okazały się rzetelne i uzyskały wysoką trafność krzyżową z innymi, oryginalnie polskimi narzędziami stosowanymi w diagnostyce zaburzeń nerwicowych, co pozwala rekomendować je do stosowania w dalszych badaniach, między innymi w porównaniach osób zdrowych i zaburzonych cierpiących na rozmaite warianty zaburzeń nerwicowych.
Summary
Aim. Assessment of reliability, cross-validity and usefulness in everyday clinical practice of two related tools: Social Avoidance and Distress Scale (SAD) and Fear of Negative Evaluation Scale (FNE).
Material and method. Analysis of tests results of 453 females and 172 males diagnosed in the years 2008-2010 in the Outpatient Clinic for Neurotic and Behavioral Disorders of the Cracow University Hospital, including, inter alia, results of the questionnaires SAD and FNE. The scales have been, with the consent of their authors (R. Friend) and the copyright holder (APA), translated into Polish and back-translated. Subjects also completed the symptom checklist KO ‘0 ‘(n = 512), and neurotic personality questionnaire KON-2006 (n = 505), as well as the NEO-PI-R personality inventory (n = 46). The reliability and cross-validity coefficients of Polish versions were assessed in the patient population and their results were compared with those of the group of 75 medical students.
Results. The translation was verified by retranslation. The reliability coefficients of Polish version of the SAD and FNE scales turned out to be high - Cronbach’s alpha coefficient was 0.94 for both scales, Guttman’s split-half reliability coefficient 0.93. Correlations with symptom checklist KO ‘0 ‘and neurotic personality questionnaire KON-2006, as well as with the NEO-PI-R personality inventory were significant and indicate a good cross-validity of the analyzed tools. The average results in the patient population for both scales were significantly higher than the results in the preliminary control group of medical students.
Conclusions. Polish versions of SAD and FNE questionnaires, like their other translations from English, proved to be reliable and have a high cross-validity with other original Polish tools used in the diagnosis of neurotic disorders, which allows to recommend them to be used in further studies, also in comparing healthy persons with those suffering from a variety of neurotic disorders.
Słowa klucze: SAD, FNE, wersja polska, lęk przed negatywną oceną, lęk społeczny, zaburzenie nerwicowe
Key words: SAD, FNE, Polish version, fear of negative evaluation, social anxiety, neurotic disorders


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 705–714

Mikołaj Majkowicz, Agata Zdun-Ryżewska, Jerzy Landowski, Krystyna de Walden-Gałuszko, Magdalena Podolska
Kwestionariusz Jakości Życia w Depresji (QLDS) – powstanie narzędzia oraz adaptacja do warunków polskich
ENGLISH FULLTEXT: Quality of Life in Depression Scale (QLDS) – development of the scale and Polish adaptation
Streszczenie
Cel. Celem autorów była adaptacja narzędzia Quality of Life in Depression Scale do warunków polskich. Skala służy do pomiaru jakości życia (definiowanej wg koncepcji potrzeb) i jest przeznaczona dla pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi. Od czasu skonstruowania podstawowej wersji, narzędzie to zostało przystosowane do używania w wielu, nie tylko europejskich krajach.
Metoda. Zastosowano procedurę tłumaczenia anglojęzycznego narzędzia, polegającą na wykonaniu translacji na język polski i retranslacji (ponownego tłumaczenia na język angielski) przez czterech wykwalifikowanych tłumaczy. Powstała w ten sposób polska wersja, która została wykorzystana do badań pilotażowych.
Wyniki. Badania pilotażowe wykazały, iż polska wersja Kwestionariusza Jakości Życia w Depresji odznacza się wysoką rzetelnością.
Wnioski. Kwestionariusz Jakości Życia w Depresji (QLDS) jest narzędziem interesującym ze względu na posiadanie wyraźnego podłoża teoretycznego, łatwość wypełniania przez osobę badaną i oceny ze strony klinicysty. Zastosowana  procedura specjalistycznego tłumaczenia oraz wykonane przy użyciu narzędzia badania pilotażowe pozwalają oceniać QLDS jako warte zastosowania w kolejnych badaniach nie tylko w populacji klinicznej, ale i w indywidualnym kontakcie z pacjentem.
Summary
Aim. The aim of this study was to adapt the Quality of Life in Depression Scale to Polish conditions. The scale determines the quality of life, defined in terms of the concept of needs, and focuses on patients with depressive disorders. Since its basic version has been developed, the tool was adapted in many countries, also outside Europe.
Method. The adaptation procedure included the translation of the original version into Polish, followed by the English retranslation, and was performed by four independent, qualified translators. The final Polish version was verified during a pilot study.
Results. This pilot study confirmed high reliability of the Polish version of Quality of Life in Depression Scale.
Conclusion. The Quality of Life in Depression Scale (QLDS) can be considered an interesting tool in view of its broad theoretical background, and a simple procedure to complete during a clinical evaluation. The use of a specialist translation procedure, and the results of our pilot study suggest that the QLDS can be used in further research, both when evaluating a clinical population and when dealing with individual patients.
Słowa klucze: jakość życia, zaburzenia depresyjne, psychiatria
Key words: quality of life, depressive disorders, psychiatry


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 715–725

Wiesław Jerzy Cubała, Jerzy Landowski, Janusz Springer
Inwentarz objawów odstawienia DESS – polska wersja językowa

Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms Inventory – Polish translation of the discontinuation signs and symptoms checklist
Streszczenie
Zespół objawów niepożądanych, związany z gwałtowną redukcją dawki lub nagłym odstawieniem leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI, jest istotnym problemem badawczym w psychofarmakologii. Stanowi on również istotny problem dla codziennej praktyki psychiatrycznej, gdy w trakcie aktywnego leczenia lub w związku z planowaniem jego zakończenia nasilenie występujących u chorego objawów wpływa na proces terapeutyczny. Poza kliniczną oceną jakościową ważne jest również stosowanie standaryzowanych metod oceny liczby i rodzaju objawów, które mogą się pojawić po odstawieniu leków antydepresyjnych. Do oceny objawów odstawienia występujących po zaprzestaniu leczenia lekami przeciwdepresyjnymi SSRI stosuje się inwentarz DESS. Składa się on z 43 itemów obejmujących symptomatologię zespołu odstawienia po lekach przeciwdepresyjnych SSRI. Inwentarz może być stosowany przez badacza jako inwentarz samooceny badanego lub w formie wywiadu strukturyzowanego, w którym ocenę prowadzi badacz. Ocena zespołu odstawienia po lekach przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny przy użyciu inwentarza DESS umożliwia formalną kwantyfikację początku jego wystąpienia, czasu trwania oraz nasilenia w czasie. Celem pracy jest przedstawienie inwentarza objawów odstawienia DESS (Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms Inventory). Praca przedstawia polską wersję językową inwentarza DESS wraz z instrukcją zastosowania oraz interpretacją wyników. Inwentarz DESS pozwala na systematyczną ocenę zespołu odstawienia po lekach SSRI dając możliwość jego identyfikacji oraz terapii. Jego zastosowanie w psychofarmakologii pozwala na systematyczną ocenę objawów odstawienia po lekach przeciwdepresyjnych z grupy SSRI, a uzyskane wyniki umożliwiają systematyczne porównanie z danymi dostępnymi w literaturze.
Summary
A number of preclinical and clinical studies are focused on mechanisms of SSRI discontinuation syndrome as well as the patient populations and agents that are most affected by this phenomenon. Characteristics of onset, duration, and severity of any discontinuation symptoms and spontaneous reports of taper/poststudy-emergent adverse events should be compared with those of the active comparator in these studies. Besides, common clinical practice supplies a number of problems associated with SSRI discontinuation syndrome as related to treatment planning and management. The recommended instrument for evaluating SSRI discontinuation syndrome symptoms is the Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms (DESS) inventory. DESS is a 43-item checklist that can be administered in a clinician-rated form, a self-rated form, or an interactive voice-response form. The paper presents the Polish version of DESS inventory along with its application and interpretation instructions. DESS inventory is of substantial advance in common psychiatric practice as it enables effective SSRI discontinuation management on drug tapering and in case of the non-compliance with the treatment. Its use in the systematic studies facilitates conclusive outcome results and is of prime importance as being comparable with literature outcomes.
Słowa klucze: Inwentarz objawów odstawienia DESS, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, leki przeciwdepresyjne, psychofarmakologia, psychometria
Key words: Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms Inventory, DESS, selective serotonin reuptake inhibitors, SSRI, antidepressants, psychopharmacology, psychometrics


Psychiatria Polska
2013, tom XLVII, numer 4
strony 727–744

Aleksandra Krasowska, Andrzej Jakubczyk, Wiesław Marek Czernikiewicz, Marcin Wojnar, Tadeusz Nasierowski
Impulsywność sprawców przestępstw seksualnych – nowe koncepcje czy powrót do źródeł?
ENGLISH FULLTEXT: Impulsivity in sexual offenders – new ideas or back to basics?
Streszczenia
Sprawcy przestępstw seksualnych są grupą trudno dostępną i niedokładnie przebadaną. Wyniki przeprowadzonych w ostatnich latach badań budzą duże zainteresowanie, gdyż rodzą nadzieję na poznanie patomechanizmów tego typu zachowań. Analiza nowych prac pozwala stwierdzić, że opisy dotyczące zaburzeń preferencji seksualnych, na podłożu których dochodzić może do przestępstw seksualnych, pochodzące z lat 80 – tych zeszłego stulecia są zaskakująco trafne. Uzyskane wyniki pokazują istnienie istotnych podobieństw pomiędzy najczęstszymi przestępstwami seksualnymi (czyny pedofilne oraz zgwałcenia) a zachowaniami impulsywnymi. Koncepcja wyjaśniająca zjawisko impulsywności, wraz ze stosowaną w niej terminologią, okazuje się być niezwykle użyteczna do opisu zachowań związanych z przestępstwami seksualnymi. Co więcej, wyniki przeprowadzonych badań neurobiologicznych wskazują, że na patogenezę przestępczych zachowań seksualnych należy patrzeć przede wszystkim z punktu widzenia upośledzenia procesu hamowania, a nie patologicznego wzbudzenia. Wzajemne zależności pomiędzy piciem alkoholu, próbami samobójczymi, wywiadem dotyczącym wykorzystania seksualnego w dzieciństwie i przestępstwami seksualnymi, zarówno na gruncie symptomatologicznym, jak i patogentycznym, pozwalają przypuszczać, że być może u podstawy wszystkich tych fenomenów leży zaburzona kontrola impulsów.
Summary
Despite the fact that the group of sexual offenders remains a population which is still difficult to study, the results of current research are considered novel and interesting. Surprisingly, the very old descriptions applying to paraphilia, which is considered to be one of the reasons of sexual offences, appear to be accurate, especially in the context of similarities between impulsivity and pathologic sexual behaviors. Notably, the nomenclature concerning impulsivity enables a specific and reasonable description of behaviors associated with sexual offences. Moreover, the results of research studies show that it is the lack of inhibition, not pathologic arousal, which is the most important factor in the pathogenesis of forbidden sexual behaviors. In addition, it has been shown that behavioral manifestations of impulsivity (substance abuse, suicide attempts) appear commonly in sexual offenders.Mutual relationships between alcohol drinking, suicide attempts, history of child sexual abuse and sexual offences, in symptomatologic and etiologic aspect, raise a suggestion that all these phenomena may share a common background of poor inhibitory control.
Słowa klucze: impulsywność, sprawcy przestępstw seksualnych, uzależnienie od alkoholu
Key words: impulsivity, sexual offenders, alcohol dependence


Aktualności
Maciej Matuszczyk, Sekretarz Zarządu Głównego PTP
Sprawozdanie z Walnego Zgromadzenia Delegatów (WZD)


Omówienia książek i czasopism
Rafał Jaeschke
CHOROBA AFEKTYWNA DWUBIEGUNOWA – WYZWANIA TERAPEUTYCZNE
Pod redakcją Dominiki Dudek, Marcina Siwka i Janusza Rybakowskiego
Wydawnictwo Termedia, Poznań, 2013, stron 383


REGULAMIN


ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP