Porównanie natężenia cech temperamentu i charakteru u młodzieży z rozpoznaniem zaburzeń inter- i eksternalizacyjnych
Więcej
Ukryj
1
Collegium Medicum UJ, Katedra Psychiatrii, Zakład Zaburzeń Afektywnych
2
Collegium Medicum UJ, Katedra Psychiatrii, Zakład Terapii Rodzin i Psychosomatyki
3
Collegium Medicum UJ, Zakład Epidemiologii Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 19-12-2025
Data akceptacji: 01-03-2026
Data publikacji online: 30-05-2026
Data publikacji: 30-05-2026
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem badania było porównanie natężenia temperamentu i charakteru wśród pacjentów zróżnicowanych pod względem rodzaju zaburzenia, wieku, płci, przebywających w oddziale dziennym psychiatrycznym.
Metoda:
Badanie przeprowadzono w grupie 108 pacjentów w wieku 14–20 lat leczonych z powodu zaburzeń eksternalizacyjnych (ZE) lub internalizacyjnych (ZI) w Oddziale Dziennym Psychiatrycznym dla Młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego. Do badania wykorzystano Inwentarz Cech temperamentu Cloningera.
Wyniki:
Badani z rozpoznaniem ZE cechowali się wyższymi natężeniami poszukiwania nowości oraz jej podskali NS1 niż badani z ZI. Kobiety z rozpoznaniem ZE cechowały się istotnie wyższym natężeniem podskal unikania szkody HA1, zależności od nagrody RD1 oraz autotranscendencji ST3 w porównaniu do mężczyzn. Kobiety z ZI cechowały się istotnie wyższymi wynikami w podskalach unikania szkody HA4, zależności od nagrody RD1 oraz autotranscendencji ST1 w porównaniu do mężczyzn z tym rozpoznaniem. Zaobserwowano także istotne różnice w natężeniu podskal kooperatywności C2 i C4 w zależności od wieku w grupie pacjentów z ZE. W grupie pacjentów z ZI nie odnotowano istotnych różnic pomiędzy młodszymi a starszymi uczestnikami badania.
Wnioski:
W badaniu częściowo potwierdzono zakładane hipotezy. Pacjenci z ZE cechowali się większym poszukiwaniem nowości, co może implikować większą tendencję do podejmowania ryzykownych zachowań i problemów z prawem. Kobiety z obu grup cechowały się wyższym natężeniem unikania szkody, zależności od nagrody oraz autotranscendencji, co z jednej strony zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowo-depresyjnych, z drugiej strony zwiększa możliwość korzystania z terapii i wsparcia społecznego. Na koniec wykazano, że młodsi badani z ZE cechowali się wyższymi wartościami dwóch podskal gotowości do współpracy, co może mieć praktyczne przełożenie na planowanie leczenia.