Wpływ kreatyny na funkcjonowanie mózgu
Więcej
Ukryj
1
Studenckie Koło Naukowe, Oddział Kliniczny Psychiatrii Katedry Psychiatrii,
Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach,
42-612 Tarnowskie Góry
2
1. Studenckie Koło Naukowe, Oddział Kliniczny Psychiatrii Katedry Psychiatrii,
Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu,
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, 42-612 Tarnowskie Góry
2. Oddział Kliniczny Psychiatrii Katedry Psychiatrii, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu,
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, 42-612 Tarnowskie Góry
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 17-09-2025
Data ostatniej rewizji: 18-01-2026
Data akceptacji: 01-04-2026
Data publikacji online: 11-06-2026
Data publikacji: 11-06-2026
Autor do korespondencji
Tymoteusz Borowski
Studenckie Koło Naukowe, Oddział Kliniczny Psychiatrii Katedry Psychiatrii,
Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach,
42-612 Tarnowskie Góry
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Kreatyna, endogenny związek kluczowy dla homeostazy energetycznej, odgrywa znaczącą rolę w bioenergetyce mózgu – narządu o wysokim zapotrzebowaniu metabolicznym. Niniejsza praca poglądowa stanowi podsumowanie wiedzy dotyczącej wpływu kreatyny na funkcje ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Mózg, posiadający zdolność do samodzielnej syntezy kreatyny, reaguje na jej suplementację wzrostem wewnętrznych stężeń, choć efekt ten jest mniej wyraźny niż w mięśniach i ograniczony m.in. barierą krew-mózg. Skuteczne strategie dawkowania ukierunkowane na OUN wciąż są przedmiotem badań. Z przeglądu literatury wynika, że suplementacja kreatyną może korzystnie wpływać na funkcje kognitywne, zwłaszcza w warunkach zwiększonego obciążenia metabolicznego, takiego jak stres czy niedobór snu, potencjalnie poprawiając pamięć i redukując zmęczenie. Wyniki pochodzące z przytaczanych badań są jednak niejednoznaczne z powodu heterogeniczności metodologicznej oraz częstego braku bezpośrednich pomiarów stężenia kreatyny w mózgu. Szczególnie obiecujące wydają się doniesienia o antydepresyjnych właściwościach kreatyny, gdzie badania przedkliniczne i wstępne badania kliniczne wskazują na jej potencjalną rolę (m.in. poprzez szlak mTORC1) we wspomaganiu leczenia zaburzeń nastroju. Ponadto, autorzy wskazują na możliwość zastosowania kreatyny w zespole przewlekłego zmęczenia, ponieważ istnieją dowody na poprawę wydolności fizycznej i zmniejszanie intensywności dolegliwości bólowych podczas jej stosowania, jednak jej wpływ na uogólnione odczuwanie zmęczenia pozostaje niejasny.