Osobowość, dopamina i uzależnienie: polimorfizm DRD4 Ex3 (VNTR) a cechy osobowości u mężczyzn uzależnionych od hazardu i amfetaminy
Więcej
Ukryj
1
Zakład Biochemii Klinicznej i Molekularnej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
2
Samodzielna Pracownia Genetyki i Epigenetyki Behawioralnej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
3
Katedra Higieny i Epidemiologii, Instytut Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski
4
Katedra Pielęgniarstwa, Instytut Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski.
5
Klinika Kardiologii, Wielospecjalistyczny Szpital w Nowej Soli
6
II Klinika Psychiatrii i Rehabilitacji Psychiatrycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
7
Instytut Nauk o Zdrowiu, Collegium Medicum, Uniwersytet Zielonogórski
8
Katedra Chirurgii Stomatologicznej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
9
Klinika Chirurgii Szczękowo-Twarzowej, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu
10
Zakład Biologii Molekularnej, Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku
Data nadesłania: 01-03-2025
Data ostatniej rewizji: 07-05-2025
Data akceptacji: 15-05-2025
Data publikacji: 08-10-2026
Psychiatr Pol 2026;60(4):635-653
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
W prezentowanym badaniu przeanalizowano polimorfizm genu receptora dopaminy DRD2, który jest szeroko opisywany w literaturze jako związany z poszukiwaniem doznań. Zaburzenia hazardowe (GD) mają podobne mechanizmy biologiczne i objawy do zaburzeń związanych z używaniem substancji (SUD).
Metoda:
Grupa badana składała się z 307 uczestników. W grupie przebadano 107 mężczyzn z rozpoznaniem uzależnienia od hazardu i od amfetaminy oraz 200 mężczyzn nieuzależnionych, bez zaburzeń psychicznych - stanowiło grupę kontrolną (obie grupy poddano ocenie psychometrycznej przy użyciu kwestionariusza State-Trait Anxiety Inventory oraz NEO Five-Factor Personality Inventory oraz przebadani przez specjalistę psychiatrę). Genomowe DNA wyekstrahowano z krwi żylnej zgodnie ze standardowymi protokołami. Oznaczenie genu polimorfizmu DRD4 Ex3 przeprowadzono przy użyciu techniki PCR.
Wyniki:
U osób uzależnionych od hazardu i amfetaminy z wyższym poziomem skali cechy STAI i wyższym poziomem skali Neurotyczności, polimorfizm genu DRD4 Ex3 s/s występował istotnie częściej w porównaniu z grupą kontrolną z polimorfizmem s/s oraz polimorfizmem l/l i s/l. Podobnie u osób uzależnionych od hazardu i amfetaminy z wyższym poziomem skali cechy STAI i wyższym poziomem Neurotyczności, polimorfizm genu DRD4 Ex3 s/l występował istotnie częściej w porównaniu do grupy kontrolnej z polimorfizmem s/s. Wyniki wykazały, że genotypy s/s oraz s/l występowały istotnie częściej u mężczyzn uzależnionych od hazardu i amfetaminy niż w grupie kontrolnej, co może sugerować związek tych wariantów DRD4 Ex3 z podatnością na uzależnienie.
Wnioski:
W przedstawionym badaniu widzimy, że uzależnienia należy analizować wieloczynnikowo. Zaobserwowano korelację między polimorfizmem DRD4 a cechami osobowości związanymi z uzależnieniem.