Ocena sądowo-psychiatryczna zdolności do testowania u chorych na nowotwory
Więcej
Ukryj
1
Klinika Psychiatrii Sądowej, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
Data nadesłania: 13-09-2024
Data ostatniej rewizji: 15-05-2025
Data akceptacji: 17-05-2025
Data publikacji online: 30-06-2026
Data publikacji: 30-06-2026
Psychiatr Pol 2026;60(3):383-397
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
W przypadku testamentu sporządzonego przez osobę chorą na nowotwór niekiedy strona procesowa starając się go podważyć jako argument podnosi sam fakt istnienia diagnozy choroby nowotworowej u testatora (bez względu na jej rodzaj, nasilenie objawów, fazę rozwoju i dynamikę). W ocenie beneficjentów pominiętych w testamencie miałoby to pozbawiać spadkodawcę zdolności do świadomego lub swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli. Merytoryczna analiza materiału sądowego wymaga, aby biegli nie tylko postępowali zgodnie z ogólnymi zasadami sporządzania opinii psychiatrycznych i psychologicznych w sprawach testamentowych, ale również wzięli pod uwagę pewne specyficzne dla nowotworu stany psychopatologiczne oraz inne czynniki. Celem tego przeglądu literatury jest przedstawienie tych szczególnych okoliczności w kontekście możliwości ich wykorzystania przez biegłych podczas sporządzania ekspertyzy dotyczące oceny ważności oświadczenia woli. W ocenie stanu psychicznego spadkodawcy powinny być uwzględnione przez biegłych nie tylko reaktywne zaburzenia psychiczne, deficyty poznawcze, czy zaburzenia świadomości, ale także stany charakterystyczne dla procesu nowotworowego: CRCD (canser related cognitive dysfunction), CRF (cancer-related fatigue), CACS (cachexia-anorexia cancer related syndrome). Biegli w swoich ocenach nie mogą pomijać także innych specyficznych dla tej choroby czynników: jej fazowości, stopnia przystosowania spadkodawcy do choroby, uwarunkowań rodzinnych, które mogą mieć wpływ na decyzje majątkowe testatora.