Negatywne konsekwencje pośredniego narażenia na traumę u profesjonalistów – właściwości psychometryczne Inwentarza wtórnego stresu traumatycznego
Więcej
Ukryj
1
Institute of Psychology, University of Łódź
2
WSB Merito University in Łódź
Data nadesłania: 30-08-2024
Data ostatniej rewizji: 16-12-2024
Data akceptacji: 23-12-2024
Data publikacji online: 28-02-2026
Data publikacji: 28-02-2026
Psychiatr Pol 2026;60(1):77-90
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Zmodyfikowana wersja Listy Objawów PTSD (PCL-5) w postaci Inwentarza Wtórnego Stresu Traumatycznego (IWST) jest przeznaczona do oceny objawów wtórnego stresu traumatycznego (WST) u profesjonalistów pracujących z osobami po doświadczeniach traumatycznych. Celem podjętych badań było określenie właściwości psychometrycznych inwentarza oraz ustalenie jego kryteriów diagnostycznych pozwalających na ocenę nasilenia zaburzeń po wtórnym stresie traumatycznym.
Metoda:
Badania przeprowadzono wśród 900 osób reprezentujących osiem grup zawodowych narażonych na wtórną traumę. Do analizy włączono wyniki uzyskane od 810 osób, z czego większość (64%) stanowiły kobiety. Średnia wieku badanych wynosiła 43,9 lat (SD=9,60). W badaniach, oprócz IWST, wykorzystano również kilka innych narzędzi pomiaru.
Wyniki:
IWST charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem rzetelności (alfa Cronbacha = 0,94). Przeprowadzona analiza czynnikowa wyłoniła cztery czynniki odpowiadające głównym kryteriom zaburzeń po stresie traumatycznym, tj.: intruzje, unikanie, zmiany w poznaniu i emocjach oraz zwiększone pobudzenie i reaktywność. Analiza konfirmacyjna potwierdziła zasadność przyjęcia struktury 4-czynnikowej. Wyznaczono punkt odcięcia równy 33, pozwalający na postawienie prawdopodobnej diagnozy zaburzeń po wtórnym stresie traumatycznym. Najwyższe ryzyko zaburzeń występuje wśród personelu medycznego, najniższe u terapeutów i funkcjonariuszy policji.
Wnioski:
IWST jest trafnym i rzetelnym narzędziem służącym do oceny wtórnego stresu traumatycznego. Może być wykorzystywany zarówno w badaniach naukowych, jak i praktyce klinicznej do wczesnego wykrywania ryzyka zaburzeń po wtórnym stresie traumatycznym.