Cechy spektrum autyzmu jako element podatności środowiskowej w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej: przegląd narracyjny
Więcej
Ukryj
1
Faculty of Social Sciences, University of Silesia in Katowice, Katowice, Poland
2
Department of Chronic Diseases and Civilization-Related Hazards, Faculty of Public Health in Bytom, Medical University of Silesia in Katowice, Katowice, Poland
Data nadesłania: 31-10-2025
Data ostatniej rewizji: 12-04-2026
Data akceptacji: 26-04-2026
Data publikacji online: 19-10-2026
Data publikacji: 19-10-2026
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz choroba afektywna dwubiegunowa wykazują częściowe podobieństwo objawowe, co może utrudniać trafne rozpoznanie i opóźniać wdrożenie właściwego leczenia. Coraz więcej badań wskazuje również na możliwość współwystępowania obu zaburzeń, co dodatkowo komplikuje obraz kliniczny, diagnostykę i planowanie terapii. Celem niniejszego artykułu jest narracyjny przegląd literatury dotyczącej relacji między zaburzeniami ze spektrum autyzmu a chorobą afektywną dwubiegunową, ze szczególnym uwzględnieniem hipotezy, że cechy autystyczne oraz związane z nimi przewlekłe obciążenia funkcjonalne mogą zwiększać podatność na rozwój lub cięższy przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej. Omówiono dane epidemiologiczne, trudności diagnostyczne, wybrane mechanizmy neurobiologiczne i genetyczne oraz praktyczne implikacje dla diagnostyki, leczenia i wsparcia środowiskowego. Analiza piśmiennictwa wskazuje na potrzebę ostrożnej diagnostyki różnicowej, obserwacji longitudinalnej oraz współpracy interdyscyplinarnej w opiece nad osobami ze współwystępowaniem spektrum autyzmu i choroby afektywnej dwubiegunowej. Lepsze zrozumienie związków między tymi zaburzeniami może sprzyjać wcześniejszemu rozpoznawaniu objawów afektywnych u osób w spektrum autyzmu oraz bardziej adekwatnemu planowaniu postępowania klinicznego.