Wyzwania współczesnej farmakoterapii depresji u dzieci i młodzieży – znaczenie terapii spersonalizowanej
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Klinika Psychiatrii Dorosłych, Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera
2
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera
3
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji
Data nadesłania: 05-09-2024
Data ostatniej rewizji: 17-12-2024
Data akceptacji: 26-01-2025
Data publikacji online: 28-02-2026
Data publikacji: 28-02-2026
Autor do korespondencji
Agnieszka Dominika Jaros
Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Klinika i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji
Psychiatr Pol 2026;60(1):21-36
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Depresja to coraz większe wyzwanie dla zdrowia publicznego i społecznego, dotykając zarówno dorosłych, jak i dzieci i młodzież. Diagnoza opiera się na identyfikacji pięciu charakterystycznych objawów utrzymujących się przez co najmniej dwa tygodnie. U dzieci diagnoza może być trudniejsza ze względu na maskowanie objawów w zachowaniach behawioralnych. Istnieje wiele czynników predysponujących do depresji, w tym płeć, historia rodzinna, depresja subkliniczna, zaburzenia lękowe i stresujące wydarzenia życiowe. W leczeniu stosuje się głównie leki, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), ale ze względu na ograniczoną dostępność zatwierdzonych leków, często sięga się po leki poza wskazaniami. Ważnym lekiem w terapii depresji u dzieci jest fluoksetyna, która wykazuje skuteczność i dobrą tolerancję. Należy jednak monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia myśli samobójczych. Sertralina, choć niezarejestrowana do leczenia depresji u dzieci, często jest stosowana poza wskazaniami i wykazuje pozytywną odpowiedź na leczenie. Escitalopram, dopuszczony do leczenia depresji u dzieci powyżej 12 roku życia, jest silniejszy i bardziej selektywny niż citalopram, ale jego zatwierdzenie opiera się na ograniczonych badaniach klinicznych. Dzieci i młodzież mają odmienne profile farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, co wymaga spersonalizowanego podejścia do terapii. Terapia monitorowana stężeniem leku we krwi (TDM) jest istotnym narzędziem, pozwalającym na dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta. Wartościowa jest także rola farmaceutów w monitorowaniu terapii przeciwdepresyjnej u dzieci i młodzieży, co może przyczynić się do poprawy wyników klinicznych. Artykuł analizuje skuteczność i bezpieczeństwo leków przeciwdepresyjnych u dzieci i młodzieży, z naciskiem na SSRI, oraz identyfikuje problemy związane z doborem terapii, ze szczególnym uwzględnieniem spersonalizowanej opieki i rosnącej roli TDM.